صفحه اصلی|اخبار|درس خارج فقه نظام سیاسی اسلام|تماس با ما
منو اصلی
اوقات شرعی
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
عضویت
معرفى اجمالى «النبيه فى وظائف الفقيه»
معرفى اجمالى «النبيه فى وظائف الفقيه» تاریخ ثبت : 2012/02/01
طبقه بندي : ,12,
عنوان : معرفى اجمالى «النبيه فى وظائف الفقيه»
مولف : <#f:72/>
دریافت فایلpdf :

pdffileبرای دریافت فایل  PDF کلیک نمایید.

متن :
|259|

معرفى اجمالى «النبيه فى وظائف الفقيه»

 

سيد رضا شكوهى

معرفى اجمالى «النبيه فى وظائف الفقيه»

معرفى نسخه

مؤلف كتاب

آثار علمى

معرفى اجمالى مباحث رساله

 



معرفى اجمالى «النبيه فى وظائف الفقيه»


تأليف و تدوين آثار فقهى در جهت
استمرار حركت اجتهادى فقه شيعه و
پرداختن به نيازهاى اجتماعى و فردى
جوامع مسلمين، موضوعى است كه
فقيهان از ديرباز بدان توجه داشته‏اند،اين
مهم در كتاب‏ها و يا رساله‏هاى علمى و
عملى آن‏ها به خوبى نمايان است. در اين
آثار، آنان موضوعات سياسى و فروع
فقهى مربوط به آن را عمدتاً در زير
مجموعه‏اى از ابواب متعدد فقهى مورد
بحث و افتاء قرار داده‏اند.

 

يكى از اين موضوعات، اختيارات
حاكم و مجتهد جامع‏الشرايط است كه در
ابواب مختلف فقه (جهاد، امر به معروف
و...) آن را بررسى كرده‏اند، اما به علت
نداشتن قدرت اجرايى و حكومتى و عدم
درك تحقق عينى و ملموس آن در برخورد
با واقعييت‏ها و اجرائيات، كمتر به
موشكافى و تجزيه و تحليل فقهى آن
پرداخته‏اند لذا در محدوده يك موضوع و
باب خاص فقهى، به آن مى‏پرداختند
و كمتر آن‏ها را در قالب كتاب يا رساله
علمى مستقل در مى‏آورند. اما با وجود
اين، در طول تاريخ فقه شيعه، آثار
مكتوبى در اين زمينه ارائه شده كه امروزه
لازم است با دقت و موشكافى علمى و به
شكلى زيبا و آراسته، عرضه شوند. يكى
از اين آثار همين كتاب خطى «النبيه فى
وظائف الفقيه» است. مؤلف آن يكى از
فقهاى و از شاگردان مرحوم نراقى
است كه در حدود 150 سال پيش
مى‏زيسته است. ما براى روشن شدن
نظريات علماى نزديك به عصر ما، در
ارائه و شيوه استدلال و ديدگاه‏هايشان در
اين موضوع به معرفى اجمالى اين رساله
مى‏پردازيم.

 


معرفى نسخه

اين نسخه خطى كه در كتابخانه حضرت
آيه الله العظمى گلپايگانى(ره) در قم نگهدارى مى‏شود، ظاهراً نسخه منحصر
به فردى است كه به خط خود مؤلف نوشته
شده و احتمال اين كه اين نسخه موقعيت
استنساخ و تكثير را نيافته زياد است.

 

رساله به زبان عربى و به خط نسخ
معمولى در كاغذ آبى كتابت يافته كه در
حواشى آن، پاورقى‏هاى متعددى از
مؤلف كه عمدتاً مطالب جامانده از متن

 

|260|
مى‏باشد درج گرديده كه ظاهراً نشان
دهنده تكميل مباحث در حين كتابت آن
بوده است. اين نسخه در 41 صفحه و هر
صفحه 33 سطر كتابت يافته، شماره قبلى
آن در كتاب‏خانه جزو مجموعه‏[1] و
شماره جديد آن 86/24 است.

 


مؤلف كتاب

مؤلف كتاب بنابر دست خطى از ايشان در
اول كتاب، «محمد رسول بن عبدالعزيز»
مى‏باشد كه در «الكرام البرره» ضمن اين
كه وفات او را بعد از 1258ه.ق ذكر
مى‏كند، آمده است:

 

«هو الشيخ المولى محمد رسول بن
عبدالعزيز الكاشانى فاضل صالح و عالم
مولف، كان من اجلاء وقته و من معارف
العلما و اهل التقوى و الصلح»
[2]

 

و در مجلدات الذريعه به ذكر ديگر
مشخصات ايشان مى‏پردازد: «... تلميذ
المحقق المولى احمد النراقى و المجاز
منه»
[3] «رايت اجازه النراقى مفصلا يذكر
فيها مشائخه الخمسه والده والوليد و
تاريخ الجازه سنه 1241 و وصفه فيها
ب- «العالم المويد و الفاضل المسدد
البارع النقى و الفطن المتقى المولى
محمد رسول» و فى اول الصفحه كتب
السيد محمد تقى بن عبدالحى الپشت
مشهدى تقريظاً مصرحاً باجتهاد المؤلف
تاريخه سنه 1258 و هى سنه وفاته.[4]

آثار علمى

مؤلف غير از اين رساله، آثار علمى ديگر
هم دارد كه عبارتند از:

 

1- بحر المسائل (در علم فقه و در
جلدهاى متعدد)
[5]

 

2- تحفه الصائمين (رساله فارسى در
باره روزه)
[6]

 

3- الزياره المفجصه الكبرى و
الوسطى و الصغرى
[7]

 

4- رسالة فى الغنا[8]

 


معرفى اجمالى مباحث رساله

رساله با ذكر علت تأليف آن از طرف
مؤلف آغاز مى‏گردد:

 

«اما بعد فهذه رسالة صنفتها فى وظايف
الفقيه الجامع لشرايط الفتوى و الحكم و
اثبات ولايته فى مواضعها و تعيين مقدار
ولايته و بيان وظيفه الناس بالنسبه اليه و

|261|

|262|
جمله سلار، ابن زهره، سيد مرتضى،
ابن ادريس، محقق، علامه حلى، فخر
المحققين، شهيد اول، محقق كركى و
شيخ حر عاملى. وى در موارد لازم به
نقد و بررسى اقوال مى‏پردازد و بيش‏تر
نظريات را از ابواب جهاد، امر به معروف
و نهى از منكر و بعضاً از ديگرابواب
فقهى ذكر مى‏كند كه نشانگر تتبع او در
اقوال علما در ابواب متعدد فقهى است.
وى در نهايت معتقد به اقامه حدود در
زمان غيبه الامام(ع) مع الامن من بوايق
السلطان الجابر و انتفاء الضرر مى‏شود و
سپس دلايل خود را بيان مى‏كند كه با بيان
مباحث رجالى و سند شناسى در احاديث
به طرح عميق و جامع بحث مى‏پردازد.

 

در يكى از دلايل بيان مى‏نمايد:
«ان التهاون باقامة الحدود التسامح
فيها ينجر الى انتشار الفساد و هلك العباد
و خراب البلد و انهدام اركان دين و
اضمحلال شعاير شريعة خاتم النبيين:
لان الناس عبيد شهواتهم متبعون لذاتهم
فلو لم يحل بينهم و بين ما يشتهون حائل
و لم يعقهم زاجر لرتكبوا كل ما فيه هويهم
و دخلوا فيما يدعوهم اليه انفسهم و ان

|263|
سير اقوال فقها بر حسب عصر و زمان، تتبع
و گستردگى در اقوال و احاديث و نظم و
دسته بندى مباحث در سراسر رساله و در
درون مقام‏هاى پنج گانه، آن را جزء
كتاب‏هاى استدلالى مفيد و قابل توجه فقه
شيعه در اين زمينه معرفى كرد.

 

علاقه‏مندان مطالعه اين كتاب
مى‏توانند اصل نسخه را در كتاب‏خانه
حضرت آيه الله العظمى گلپايگانى-قده-
و يا دبيرخانه مجلس خبرگان قم ببينند.

 

پى‏نوشت‏ها:

 


[1]. رضا استادى، نسخه هاى خطى گلپايگانى،

 

ج‏3، ص‏111.

 

[2]. الكرام البرره، ج‏2، ص‏540-539.

 

[3]. الذريعه، ج‏12، ص‏80، ش‏551، الزياره

 

المفجعة الكبرى.

 

[4]. همان، ج‏26، ص‏86، ش‏413، بحر المسائل.

 

[5]. الذريعة، ج‏26، ص‏86، ش‏413.

 

[6]. همان، ج‏26، ص‏170، ش‏843.

 

[7]. همان، ج‏12، ص‏80، ش‏551.

 

[8]. همان، ج‏16، ص‏62، ش‏305؛ فهرست

 

سپه‏سالار، ج‏5، ص‏353، ش‏7564.

 

[9]. ص‏1، رساله.

 

[10]. ص 17 رساله.

 

[11]. ص‏27 رساله.

 


تعداد نمایش : 3560 <<بازگشت
 

 فهرست مجلات فصلنامه حکومت اسلامی بصورت فایلهای PDF

 

 

 فهرست کتاب ها 

 

 

درس خارج
«فقه نظام سیاسی اسلام»
استاد: حضرت آیت‌الله محسن اراكی دام‌عزه

         کلیه حقوق برای مرکز تحقیقات علمی دبیرخانه خبرگان مجلس محفوظ است.

صفحه اصلی|اخبار|راهنمای تنظیم و ارسال مقالات|کتاب ها|فصلنامه|درباره ما