صفحه اصلی|اخبار|درس خارج فقه نظام سیاسی اسلام|تماس با ما
منو اصلی
اوقات شرعی
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
عضویت
حراست از جايگاه رفيع‏ مجلس خبرگان‏
حراست از جايگاه رفيع‏ مجلس خبرگان‏ تاریخ ثبت : 2012/02/13
طبقه بندي : ,67,
عنوان : حراست از جايگاه رفيع‏ مجلس خبرگان‏
مولف : <#f:72/>
دریافت فایلpdf :

pdffileبرای دریافت فایل  PDF کلیک نمایید.

متن :
|5|

حراست از
جايگاه رفيع‏
مجلس خبرگان‏

1

«مجلس خبرگان رهبرى» به يك معنا مهمترين نهاد قانونى در
ساختار نظام جمهورى اسلامى است. نهادى كه مسؤوليت
انتخاب رهبرى و نظارت بر بقا و استمرار شرايط او را برعهده
دارد. در يك نظام دينى كه فردى دين شناس، عادل و با تقوا، مدير
و مدبر، رهبرى را برعهده دارد، تشخيص بود و نبود شرايط كارى
دشوار و تخصصى است.

از اين رو، انتخاب رهبر در جمهورى اسلامى به خبرگان ملت
سپرده شده و چون خود مجتهدان زمان‏شناس‏اند، مى‏توانند فقيه
داراى شرايط مقرر در شرع و قانون را شناسايى كرده و از طرف
مردم با وى بيعت نمايند يا او را به عنوان رهبر نظام انتخاب كنند.

اهميت جايگاه رهبرى در اين نظام سياسى و نقش منحصر به

 

 

|6|

فرد او در هدايت و ارشاد قواى سه گانهء كشور و ترسيم سياست هاى كلى نظام و جلوگيرى از
انحراف نهادهاى قانونى كشور اهميت و جايگاه نهاد مجلس خبرگان را به خوبى نشان
مى دهد. به هنگام تأسيس نخستين دورهء مجلس خبرگان مخالفان به اين ترفند متوسل شدند
كه مجلس خبرگان تضعيف رهبرى است و امام خمينى , رهبر فقيد انقلاب اسلامى با رد اين
ادعا, مجلس خبرگان را تقويت رهبرى شمردند.

مى توان حدس زد كه به ميزان نقشى كه رهبرى و مجلس خبرگان در تثبيت و تداوم
انقلاب و موفقيت جمهورى اسلامى دارند, دشمنان نيز براى نفوذ در اين عرصه برنامه ها و
نقشه ها دارند و چشم طمع به اين نقطه دوخته اند. دشمنان قسم خوردهء اسلام و انقلاب و
جمهورى اسلامى كه از رويارويى مستقيم با آن مأيوس گشته اند, به راهكار نفوذ و انحراف
از درون دل بسته اند و همين امر باعث نگرانى رهبر فقيد انقلاب بود كه از اختلاف و بدبينى
نيروهاى انقلاب نسبت به يكديگر كه در اثر نفوذ بيگانگان به وجود آمده و تشديد مى شود,
بيمناك بود و نگران بود مبادا بر اثر غفلت مردم و مسؤولان نظام دشمنان با رخنه در اركان
نظام , جمهورى اسلامى را كه ثمرهء يك عمر مجاهدت امام و رهروان او و خونبهاى شهيدان
اين مرز و بوم است , از درون متلاشى نمايند. مرورى كوتاه بر وصاياى امام راحل عظيم
الشأن به رهبران آينده و خبرگانى كه رهبرى را انتخاب مى كنند و مردمى كه مجلس خبرگان
را تشكيل مى دهند, همگى گوياى اين واقعيت است .

2

اينك سه دوره از عمر پربركت مجلس خبرگان رهبرى مى گذرد. در نخستين دوره افزون
بر تهيهء آيين نامه ها و مقررات داخلى و تشكيل كميسيون هاى مختلف به منظور انجام وظايف
قانونى , اقدام مهم انتخاب حضرت آيت الله خامنه اى به رهبرى جمهورى اسلامى پس از
ارتحال جانسوز رهبر كبير انقلاب اسلامى انجام گرفت . اين اقدام در حقيقت مهمترين اقدام
در كارنامهء مجلس خبرگان رهبرى است كه فلسفهء وجودى آن را توجيه مى كند. انتخاب
رهبرى نظام بلافاصله پس از رحلت امام و پيش از خاكسپارى آن عزيز سفر كرده نشانه ء
هوشيارى , آمادگى و درايت خبرگان ملت در انجام وظيفه شرعى و قانونى شان است . انتخابى
سريع و به موقع , عميق و حساب شده كه گذر زمان صحت آن را اثبات كرد و همه ء
شخصيت هاى دلسوز و برجستهء انقلاب در طى 17سال گذشته نه تنها در درستى آن ترديد

 

|7|

نكردند, بلكه بارها بر اين انتخاب سرنوشت ساز مهر تأييد زدند. نقش اساسى رهبرى در
حوادث داخلى و خارجى و تصميم گيرى هاى حياتى نشان از عظمت اين انتخاب دارد.
هدايت و ارشاد دولت هاى پنجگانه اى كه تاكنون سكّان قوهء اجرايى كشور را برعهده
گرفته اند و نيز تذكرهاى تلخ و شيرين ايشان به مديران كشور و تصميم گيرى ها در مقاطع
حساس در صحنه هاى داخلى و بين المللى و عبور دادن كشور از بحران هاى متعدد نشان
دهندهء انتخاب صحيح خبرگان ملت است .

همين يك اقدام كه آيندهء نظام جمهورى اسلامى را بيمه كرد, كافى است تا ضرورت
وجود نهاد مجلس خبرگان و نقش حياتى آن در تداوم انقلاب ثابت نمايد.

3

اين موفقيت در كارنامهء مجلس خبرگان رهبرى مرهون وجود شخصيت هاى انقلابى ,
هوشيار, فقيه شناس , با تقوا و خداترس بود. افرادى كه سالهايى طولانى از عمر خود را در راه
خدا و اعتلاى دين او, با استبداد و استعمار مبارزه كردند. براى پيروزى و تثبيت انقلاب و
نظام برخاسته از آن ايثار و فداكارى نمودند. در پيشبرد افكار و انديشه هاى تابناك امام راحل
تلاش و مجاهدت فراوانى كردند. براى سربلندى نظام سياسى مبتنى بر مكتب اهل بيت
رسول خدا9 از راحتى و آسايش خود گذشتند و با اخلاص در خدمت اين نظام قرار
گرفتند و در هر سنگرى كه وجودشان مثمر ثمر بود, وارد شدند. از حضور در مجلس
خبرگان رهبرى با انگيزهء حفظ و حراست از مهمترين ركن نظام ; يعنى رهبرى و تضمين
آيندهء آن استقبال كردند و به هنگام نياز و ضرورت , يكى از شخصيت هاى برجسته از ميان
خود را با هيچ انتظار و توقعى برگزيدند. در فضاى آكنده از معنويتى كه در اثر رحلت
بنيانگذار جمهورى اسلامى در كشور حاكم شده بود, با خلوص نيت و براى رضاى خدا
فقيهى زمان شناس , با تقوا, مدير و مدبر را به جانشينى امام انتخاب كردند. آنچه كه در
نظام هاى سياسى ديگر گاه به نزاع ها و كشمكش هاى سياسى و حزبى برخاسته از حس
قدرت طلبى مى انجامد, در جمهورى اسلامى صحنهء انجام تكليف الهى شد و از ميان
شخصيت هاى واجد شرايط رهبرىِ فردى يا شورايى , كسى را كه انگشت اشارت آن عبد
صالح خدا متوجهش بود, بى هيچ درنگ و تأملى به سكاندارى كشتى جمهورى اسلامى در
دنياى پرتلاطم كنونى برگزيدند. اقدامات مهمى از اين دست تنها از چنين مجموعه هايى بر

 

|8|

مى آيد. مجموعه اى كه مصالح انقلاب , نظام و مردم را بر هر
چيزى ترجيح مى دهد و منافع گروهى , حزبى و شخصى را فداى
آن مى كند. اين مهم به هنگام قرار گرفتن در موقعيت هاى حساس
از افراد امتحان داده بر مى آيد, آنان كه در كوران هاى سخت و
دشوار قبل و بعد از انقلاب عشق و صداقت خود را به انقلاب
نشان داده باشند. سپردن مسؤوليت هاى خطير به افراد امتحان
نداده , نوعى خطر كردن و در چنين عرصه هايى دور از عقل و
تدبير است . انتخاب رهبرى در مقاطع مختلف مسؤوليتى بس
دشوار و نيازمند افرادى امين , هوشيار, داراى قدرت تشخيص
براى شناسايى فقيه زمان شناس است . امروزه انتخاب رهبر با
ويژگى هايى كه در شرع و قانون اساسى آمده , بسيار مهمتر و
حساس تر از انتخاب مرجع تقليد است , با آنكه انتخاب مرجع
تقليد نيز از امور مهم و اساسى است . كسانى كه قدرت شناسايى
فقهاى صالح براى مرجعيت را دارند, لزوماً توانايى شناخت
فقهاى صالح براى رهبرى را ندارند. از اين رو, براى عضويت در
مجلس خبرگان شرايطى پيش بينى شده تا با وظايف آنان تناسب
بيشترى داشته باشد.

فراهم كردن زمينه هاى حضور پيش كسوتان انقلاب يك
ضرورت است . هيچ نظامى از انزوا و گوشه نشينى و عدم
مشاركت نيروهاى دلسوز و وفادار خود سود نمى برد.
اين عرصه بيش از همه نيازمند حضور شخصيت هايى است
كه در عرصه هاى مذهبى , اجتماعى و سياسى وزنه اى بشمار
مى روند, حركت و توقف آنان براى مردم حجت است مردم
انتخاب آنان را از عمق جان مى پذيرند; چرا كه باور دارند كسى كه
عمر خود را در راه اسلام و انقلاب سپرى كرده و محاسن خود را
در اين راه سفيد نموده , هرگز منافع شخصى , باندى و گروهى را
بر مصالح انقلاب و اسلام ترجيح نمى دهد.

 

 

|9|

انتخاب آنان چون برخاسته از قدرت تشخيص , تجربه ,
شناخت ظرايف نهاد روحانيت , آشنايى با زمان و متكى بر انجام
تكليف الهى است , بر همگان به ويژه حوزه هاى علميه و علما و
روحانيت حجت است . در يك كلمه , مجلس خبرگان بايد
متشكل از شخصيت هايى باشد كه اولاً: انتخاب آنان از مقبوليتى
عام در محافل و مجامع علمى برخوردار باشد. ثانياً: بتوانند با
نظارتى مستمر بقا و استمرار شرايط رهبرى را گواهى دهند و در
صورت زوالِ شرايط, عدم صلاحيت رهبرى را به اطلاع مردم
رسانده و او را از اين منصب بركنار نمايند و حقيقتاً خبرهء اين
ميدان خطير باشند.

4

اينك در آستانهء برگزارى انتخابات چهارمين دورهء مجلس
خبرگان رهبرى هستيم . بى شك هر دوره اى از ادوار مجلس
خبرگان نسبت به دورهء پيشين از اهميت بيشترى برخوردار است .
چرا كه هشت سال ديگر از عمر جمهورى اسلامى سپرى شده و
به اين ميزان از زمان تأسيس آن فاصله گرفته ايم . شخصيت هاى
انقلابى كه نقش مؤسس را داشته اند, يكى پس از ديگرى به ديار
باقى شتافته و حراست از نظام را به نسل هاى بعد از خود
مى سپارند. مجلس خبرگان هر چند از نهادهاى مهم نظام است , اما
با ساير نهادهاى كشور مثل رياست جمهورى و مجلس شوراى
اسلامى تفاوت دارد. كسانى كه در اين سطح وارد عرصهء ا نتخابات
مى شوند, طمع رياست يا ثروت ندارند. چرا كه عضويت در اين
مجلس هيچ امتياز مادى در پى ندارد. تنها انجام يك تكليف الهى
در موقعيتهاى حساس و ويژه است . از اين رو, انتخابات مجلس
خبرگان بايد بهترين انتخابات از نظر كانديداها, تبليغات , اجرا و
نظارت باشد. هر چند رخنه در اين مجلس يكى از اهداف دشمن

 

 

|10|

است و مراقبت از نفوذ افراد فاقد صلاحيت ضرورتى اجتناب ناپذير است , ولى تضمين
انتخاباتى سالم و زيبندهء نظام جمهورى اسلامى و شايستهء جايگاه رفيع مجلس خبرگان از
سوى دست اندركاران نظام , مجريان و ناظران موجب مى شود كه افراد موجه و
شخصيت هاى والا و وارسته وارد صحنه شوند و عضويت در اين مجلس را «كسر شأن»,
«بى فايده» و «لغو و بيهوده» نشمارند. احساس نكنند با ورود به عرصهء انتخابات آبرو, حيثيت
و سابقهء درخشان خود را از دست خواهند داد. دقت و مراقبت شوراى نگهبان در تأييد
صلاحيت كانديداها در اين انتخابات اهميت بيشترى دارد, چون كانديداهايى كه وارد اين
عرصه مى شوند, مجتهدانى هستند كه نوعاً براى انجام وظيفه و با دعوت و اصرار ديگران
نامزد مى شوند. نگاه كلان و فراجناحى به مجلس خبرگان داشتن زمينهء حضور بيشتر
دلسوزان انقلاب را فراهم مى كند. اصولاً رهبرى , مجلس خبرگان , صداوسيما, نيروهاى
نظامى و انتظامى و... نهادهايى متعلق به همهء ملت و صاحبان سلايق مختلف در درون
نظام اند. نگاهى حزبى و جناحى به اين نهادها, نه تنها خدمت به انقلاب و نظام نيست , بلكه
باعث دلسردى بسيارى از نيروهاى علاقمند به جمهورى اسلامى و انزواى آنهاست . همان
طور كه رهبرى عمود خيمهء انقلاب و جامعه است و متعلق به همهء كسانى است كه دل در گرو
برپا بودن اين خيمه را دارند, مجلس خبرگان نيز نهادى فراجناحى است و جناحى شدن آن
خطر «تنزل جايگاه رهبرى» را به يك رهبرى جناحى و حزبى در پى دارد. فعاليت هاى حزبى
و جناحى در انتخابات رياست جمهورى و مجلس شوراى اسلامى و به دست گرفتن قوه ء
اجرايى يا اكثريت داشتن در مجلس از سوى جريانات سياسى امرى طبيعى است , اما انحصار
حزبى و جناحى در مجلس خبرگان عملاً حذف بخش عظيمى از نيروهاى انقلاب است و به
ضرر كشور و نظام است . چنان كه سلامت انتخابات از بد اخلاقى هاى سياسى , تهمت زدن ها
و تبليغات منفى براى خارج كردن رقبا از صحنهء رقابت در انتخابات مجلس خبرگان اهميتى
مضاعف دارد. اگر رفتارهايى از اين قبيل در هر انتخاباتى زشت و زننده باشد, در انتخابات
مجلس خبرگان زشتى و زنندگى بيشترى دارد.

چرا كه كانديداهاى اين انتخابات همگى از علما و مجتهدانند و ارتكاب چنين اعمالى از
سوى آنان و هوادارانشان هرگز قابل توجيه نيست و چه بسا عدالت را كه از شرايط لازم ورود
به اين عرصه است , خدشه دار نمايد.

 

|11|

 5

فصلنامهء حكومت اسلامى در آستانهء انتخابات چهارمين دورهء مجلس خبرگان رهبرى با
هدف آشنا كردن هر چه بيشتر نخبگان و فرهيختگان جامعه و محافل علمى و فرهنگى با
جايگاه قانونى , مبانى فقهى ـ حقوقى , اختيارات و وظايف قانونى , شرايط عضويت در اين
مجلس و كارنامهء آن در سه دورهء پيشين , دو شماره از شمارگان خود را به اين موضوع
اختصاص داده و گفتگوهايى را با برخى از اعضاى مؤثر و با سابقهء اين مجلس و مقالاتى
علمى از سوى صاحبنظران را منتشر مى كند تا قدمى در راه ترغيب همگان به شركت فعال در
انتخابات سرنوشت ساز مجلس خبرگان باشد.

بحث تفصيلى در همهء زواياى اين مجلس با توجه به حجم محدود مجله امكان پذير
نيست , اما به مقدار توان خود سعى كرديم ابعاد گوناگون آن را تجزيه و تحليل نماييم .
گفت وگوهاى انجام شده پس از كار دقيق كارشناسى از سوى «گروه مجلس خبرگان مركز
تحقيقات حكومت اسلامى» در دبيرخانهء مجلس خبرگان و تدوين محورها و پرسش هاى
مصاحبه انجام گرفته كه بدين وسيله از دست اندركاران اين گروه سپاسگزاريم .

ستون «گفت وگوهاى مكتوب» بين صاحبنظران , بخش جديدى است كه در اين شماره
گشوديم تا ديدگاه هاى مختلف در كنار يكديگر مطرح شود و يكى از انتظارات خوانندگان
مجله برآورده گردد. اميد است كه با مساعدت اساتيد و صاحبنظران تداوم يابد. هم چنين نقد
جدى آثار منتشره در موضوع «فقه و انديشهء سياسى اسلام» بخش ديگرى است كه به همت
اساتيد محترم و ناقدان گرامى فعال شده و اميدواريم كه به فضل الهى دنبال شود.

سردبير

تعداد نمایش : 2573 <<بازگشت
 

 فهرست مجلات فصلنامه حکومت اسلامی بصورت فایلهای PDF

 

 

 فهرست کتاب ها 

 

 

درس خارج
«فقه نظام سیاسی اسلام»
استاد: حضرت آیت‌الله محسن اراكی دام‌عزه

         کلیه حقوق برای مرکز تحقیقات علمی دبیرخانه خبرگان مجلس محفوظ است.

صفحه اصلی|اخبار|راهنمای تنظیم و ارسال مقالات|کتاب ها|فصلنامه|درباره ما