صفحه اصلی|اخبار|درس خارج فقه نظام سیاسی اسلام|تماس با ما
منو اصلی
اوقات شرعی
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
ويژه‏ نامه انديشه سياسى عاشورا
ويژه‏ نامه انديشه سياسى عاشورا تاریخ ثبت : 1390/11/19
طبقه بندي : ,44,
عنوان : ويژه‏ نامه انديشه سياسى عاشورا
مولف : <#f:72/>
دریافت فایلpdf :

pdffileبرای دریافت فایل  PDF کلیک نمایید.

متن :

|3|

ويژه ‏نامه انديشه سياسى عاشورا

 

1- عاشورا حركتى سياسى با خاستگاه كاملاً دينى و از موضع رهبرى
و امامت جامعه اسلامى و بر اساس برنامه و چارچوبى از پيش طرّاحى
شده بود. از نخستين روز فرمان به بيعت با حكومت بنى‏اميه تا سرانجام
شهادت سيدالشهدا(ع)، چند ماه بيشتر به درازا نكشيد اما پيش‏زمينه‏ها و
پيامدهاى آن به سالها «پيش» و قرنها «پس» از آن منتهى مى‏گردد؛ سالهايى
كه مسير امامت و رهبرى سياسى و دينى جامعه اسلامى بويژه
سرزمينهاى تازه فتح شده، از خطى كه پيامبر اكرم(ص) ترسيم كرده و
بارها بر آن تأكيد جسته بود منحرف شد و در دوران خليفه سوم به اوج
خود رسيد و تلاش‏هاى چشمگير اميرالمؤمنين على(ع) و ياران دلسوز
حضرت نتوانست همه كجى‏ها را راست و تمام كژى‏ها را درست كند و
اين‏گونه بود كه دوباره «امور» به دست نااهلان و منحرفانى افتاد كه به
تعبير و تأكيد اميرالمؤمنين(ع) «ما اَسْلَمُوا و لكن اسْتَسْلَمُوا و اَسَرّوا الكفرَ،
فلمّا وجدوا اعواناً عليه أظهروه؛ هيچ‏گاه اسلام نياوردند، به اسلام
درآورده شدند و كفر را در درون خود پنهان داشتند و همين كه بر آن
ياورانى يافتند، آشكارش ساختند.» (نهج البلاغه، نامه 16)

 

 


|4|

 

كافران متظاهر به اسلامى كه با برداشتن حكومت علوى از پيش روى
خود، اينك قدرت مسلمانان را نيز در خدمت خويش گرفته بودند و
شگفت نبود كه على‏رغم پيمان خود، مسير سلطه برگرده مسلمانان و به
بردگى كشاندن آنان را براى جوانى خام و تهى از ارزشهاى اسلامى و
انسانى، هموار سازند كه در كاخ شاهنشاهى معاويه، كاخ آرزوهاى ديرينه
سران قريش و بنى‏اميه و ابوسفيان را برپا مى‏ساخت و روزى كه خبر مرگ
پدرش پيچيد، با خامى تمام همه راه را بر خود هموار ديد و اين‏گونه بود
كه فرزند پاك پيامبر(ص)، حسين بن على(ع) را ميان كشته شدن و يا
پذيرش سلطنت وى محدود و محصور ساخت. و شد آنچه شد.

 

 

2- قرنهايى كه از فرداى عاشورا آغاز شد و يكى پس از ديگرى آمد و
عاشورا همچنان بر دلها حكومت كرد و چون خورشيدى عالمتاب به
جانهاى مرده گرمى داد و راه مبارزه با ظلم و بيدادگرى و فساد و
فزون‏طلبى و سلطه‏خواهى و دفاع از ارزشهاى دينى و اسلامى را
روشنايى بخشيد. قرنهايى كه «عاشورا» پرچم «احياى امر» اهل بيت(ع) را
هر چند با دشوارى‏هاى بسيار برافراشت و «كربلا» ميعادگاه كسانى شد كه
الگوى جامع حاكميت سياسى را در امامت و ولايت پيشوايان معصومى
مى‏جستند كه معرفت و عبادت و علم و صبر و حلم و حكمت و شجاعت
و ايثار و تدبير و مديريت و مردمدارى آنان بديل نداشته و ندارد. و آنچه
در كربلاى سال 61هجرى رخ داد، نمونه‏اى گويا و جاودانه از اين حقيقت
بود و هست. بدين سان بود كه كربلا در آن مقطع تاريخ از يك سو
عرصه‏اى شد براى ظهور بالاترين ارزشهاى انسانى و كمالات پيشوايى
ربّانى در تراز سيد شهيدان عالم، حسين بن على(ع) و ياران گلچين‏شده
وى، و از سوى ديگر پرتگاهى براى سقوط گلّه‏اى آدمى‏زاده در عمق
پستى و رذالت و ناجوانمردى. و به همين سان، عاشورا در سالها و قرنهاى
پس از خود، در هر مكان، به مثالى روشن و الگويى ماندگار براى

 


|5|

رويارويى جبهه حق و باطل درآمد و منطق حسين(ع)، الهام‏بخش منطق
مبارزه با ستم و حق‏كشى و دفاع از آزادگى و آزادى‏خواهى و جوان‏مردى
و ثبات قدم در حفظ دين و انجام وظيفه گرديد. و اين چنين شد كه
به‏درستى چون حسين(ع) و در واقع منش و روش و منطق حسين(ع)
ذخيره‏اى الهى براى بقا و گسترش منطق شيعى و بلكه اساس دين به شمار
آمد و آن همه عنايت و تأكيد امامان بزرگوار(ع) در حفظ و احيا و ترويج
را به خود معطوف ساخت. و آن همه عالمان اسلامى، شيعى و غير شيعى،
بر تثبيت و تبليغ آن پاى فشردند و در طول تاريخ، همواره توده‏هاى
مسلمان بويژه شيعيان جانانه بر گرد علم آن حلقه زدند و حديث كربلا و
منطق عاشورا را سينه به سينه و نسل به نسل و قرن به قرن، سپردند و اينك
چندى نمانده است كه در آستانه آغاز پانزدهمين قرن وقوع آن قيام
خونبار قرار گيريم؛ عاشورايى كه در كمال ناباورى و شگفتى مسلمانان،
شهادت و اسارت بهترين دست‏پروردگان الهى را در خود جاى داد
دوست‏داران اهل‏بيت(ع) را براى هميشه سوگوار كرد.

 

 

3- ترديدى نيست حركتى كه حسين بن على(ع) در ماههاى پايانى
سال 60 هجرى از مدينه آغاز كرد، و كاروانى كه او به راه انداخت و منطقى
كه وى و يارانش، بشريت را به آن فرا خواندند، ايستايى و خاموشى ندارد
و اينك ما در متن يكى از بزرگترين دستاوردهاى آن حركت و آن منطق،
قرار داريم.

 

 

وقوع انقلاب اسلامى و تشكيل نظام جمهورى اسلامى ايران به
رهبرى حضرت امام‏خمينى «قدس سره الشريف» در چهاردهمين قرن
حركت تاريخى و پر اثر عاشورا، سرانجام روشن و دستاورد مباركى از آن
حركت الهى و پرتوى از آن خورشيد عالمتاب بود و هست. نقشى كه
عاشورا و منطق سياسى و دينى حسين(ع) در شكل‏گيرى مبارزه و انقلاب
و پيروزى آن داشته بر كمتر كسى كه آشناى به تاريخ انقلاب و منطق

 


|6|

حضرت امام‏خمينى باشد پوشيده است. نقش‏آفرينى عاشورا در انقلاب و
پيروزى محدود نمى‏شود؛ بقا و تقويت نظام اسلامى و گسترش پيام
انقلاب بويژه در سالهاى جنگ تحميلى، مرهون همين نقش‏آفرينى است
و نبايد ترديد كرد كه ما همچنان نيازمند منطق حسين(ع) و الگوى كربلا و
فرهنگ عاشورا هستيم.

 

 

4- عاشورا و فرهنگ برخاسته از آن، در عاطفه و احساسات خلاصه
نمى‏شود و اساساً خاستگاه اصلى آن، عقلانيت و معرفت دينى و منطق
قرآنى است و پيوند عاطفى با عاشورا و حضور قلبى در عرصه كربلا،
بيش از هر چيز زمينه فهم منطق حسين(ع) و شناخت اهداف حركت
عاشورايى حضرت و الگويى كه از رهبرى دينى و سياسى ارائه مى‏دهد را
فراهم مى‏سازد و اين چنين است كه زبان «عاطفه» در خدمت قوه «عاقله»
قرار مى‏گيرد و «اشك» عاشق حسين(ع) به «كوثر» زلال معرفت و ولايت
حق و حق‏مداران مى‏پيوندد و يك قطره آن، دريايى از آتش عذاب الهى را
فرو مى‏نشاند. و از همين روى است كه پيوند عاطفى با كربلا، بيش از
آن‏كه در قالب يك هدف درآيد يا عرضه شود، ابزارى براى پيوستن به
آن‏همه معارف و حقايق و شناخت و دريافت منطق حسينى است. و
درست از همين نقطه است كه بايد بيش از هر چيز در شناخت منطق
عاشورا و روش و منش حسين(ع) و اصحاب وى كوشش كرد و تلاش و
همت محافل و مجالس و رسانه‏هاى تبليغى را به اين سمت سوق داد و از
انحرافاتى كه مايه تحريف عاشورا و فرهنگ آن مى‏شود و از
كج‏روى‏هايى كه موجب گم‏شدن منطق واقعى حسين(ع) مى‏گردد پرهيز
كرد و پرهيز داد. و انقلاب اسلامى و نظام برخاسته از آن كه همچنان
نيازمند منطق عاشورا و روش و منش حسين(ع) است، تنها با شناخت
درست و معرّفى جامع اين منطق و پرهيز از يكسويه نگرى و ايستادگى بر
معرّفى صحيح آن است كه مى‏تواند، به اين مهم دست يابد و آن را توشه

 


|7|

راه دراز و پرخطر و پرآسيب خود سازد. و در اين ميان عمده‏ترين بُعد
حركت امام‏حسين(ع) بُعد سياسى و تلاش حضرت براى زوال حكومت
نامشروع و كوشش براى حاكميت يافتن دين و سياست اسلامى تا سر حدّ
آن همه فداكارى است كه همواره بايد به فراخور جايگاه و اهميت
خويش در طرح و تبيين قيام عاشورا مورد توجه قرار گيرد و به عنوان
نقطه محورى حركت امام(ع) الهام‏بخش راه و رويه جامعه انقلابى و
اسلامى ما باشد.

 

 

5- «انديشه سياسى عاشورا» عنوان مجموعه‏اى از نگارشهاى علمى
صاحب‏نظران در حوزه انديشه و تاريخ اسلامى است كه به پاس
بزرگداشت سالى كه آغاز و انجام آن با نام و ياد حسين(ع) و عاشورا مزين
و سوگوار شده و از سوى مقام معظم رهبرى نيز به سال «عزت و افتخار
حسينى» نام گرفته، فراهم آمده است. اين مجموعه كه برنامه‏ريزى،
نگارش و آماده‏سازى آن از ماههاى پايانى سال پيش آغاز شد و در سه
محور كلى شكل گرفته است، به بُعد اصلى حركت سيدالشهدا(ع) يعنى
وجهه سياسى آن كه در حوزه كار مجله حكومت اسلامى مى‏باشد،
اختصاص يافته است. سه محور يادشده عبارتند از:

 

 

الف: زمينه‏ها، عوامل و اهداف نهضت عاشورا؛

 

 

ب: رهبرى، مديريت و نقش مردم در عاشورا؛

 

 

ج: پيامها و پيامدهاى عاشورا.

 

موضوعهاى پيش‏بينى شده و حجم مقاله‏هاى ارائه شده، على‏رغم
پيش‏بينى اوليه كه پيشتر نيز به آگاهى خوانندگان محترم رسانده شده بود،
شماره‏هاى ويژه‏نامه را به سه شماره افزايش داد و طبعاً هر شماره به يكى
از محورهاى يادشده اختصاص يافت. به اين ترتيب آنچه در دفتر نخست
ويژه‏نامه انديشه سياسى عاشورا، پيش رو داريد آن دسته از مقاله‏هايى را
در برگرفته كه به گونه‏اى، زمينه و عوامل رخداد عاشورا و اهداف

 


|8|

سيدالشهدا(ع) از اين حركت را تبيين مى‏كند. مقالات دفتر دوم، رهبرى،
سازماندهى و روش امام(ع) و شخصيتهاى نهضت در آغاز و انجام
حركت و نقش نيروها و مردم، اعم از جبهه حق و باطل را ترسيم مى‏كند. و
دفتر سوم، به دستاوردها، پيامها و نقش تاريخى عاشورا و مسؤوليتى كه
در حفظ عاشورا و فرهنگ آن وجود دارد، اختصاص يافته است.

 

 

6- اين مجموعه كه حاصل پى‏گيرى و تلاش بيش از يك سال
دست‏اندركاران مجله مى‏باشد، در كنار مباحث ارزشمند و پرفايده خود،
و على‏رغم اهتمامى كه در پرهيز از ارائه مطالب تكرارى وجود داشته، با
توجه به شيوه تهيه مقالات، نتوانسته كاملاً از كاستى تكرار برخى مطالب،
بويژه در ذكر مستندات رهايى يابد، كما اينكه برخى مقاله‏ها مى‏توانست و
بايست از عمق و جامعيت بيشترى برخوردار باشد، اما با اين‏همه و به
توفيق الهى، در نگاه ما در مجموع مى‏تواند براى آشنايى تفصيلى با
عاشورا از منظر سياسى، مفيد و حتى پرثمر و در پاره‏اى موارد راهگشا
باشد و تكرار ناگزير برخى مستندات، از جمله بعضى سخنان امام(ع)، در
مقاله‏هايى چند، كه نوعاً از منظرى متفاوت صورت گرفته، به نظر مى‏رسد
چندان مايه ملال خاطر و خرده‏گيرى نباشد و به هر حال خود را ناگزير از
آن مى‏دانستيم.

 

 

خوشحاليم كه با همت و همراهى گروهى از صاحب‏نظران و
فرزانگان و نويسندگان حوزه و دانشگاه و نيز همكاران محترم مجله،
اين‏ويژه‏نامه توانست قريب به اتفاق موضوعات پيش‏بينى شده را در
خود جاى دهد و در مجموع حدود پنجاه مقاله و اثر در بيش از 1500
صفحه را تقديم علاقه‏مندان كند. براى آشنايى خوانندگان ارجمند، با
شخصيت علمى نويسندگان و پديدآورندگان اين مجموعه، در پايان دفتر
سوم، به معرّفى اجمالى آنان پرداخته شده است. مجله در همين جا لازم

 


|9|


تعداد نمایش : 2265 <<بازگشت
 

 فهرست مجلات فصلنامه حکومت اسلامی بصورت فایلهای PDF

 

 

 فهرست کتاب ها 

 

 

درس خارج
«فقه نظام سیاسی اسلام»
استاد: حضرت آیت‌الله محسن اراكی دام‌عزه

         کلیه حقوق برای مرکز تحقیقات علمی دبیرخانه خبرگان مجلس محفوظ است.

صفحه اصلی|اخبار|راهنمای تنظیم و ارسال مقالات|کتاب ها|فصلنامه|درباره ما