صفحه اصلی|اخبار|درس خارج فقه نظام سیاسی اسلام|تماس با ما
منو اصلی
اوقات شرعی
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
نگاهى به «جامعه مدرسين از آغاز تا انجام»
نگاهى به «جامعه مدرسين از آغاز تا انجام» تاریخ ثبت : 1390/11/25
طبقه بندي : فصلنامه حکومت اسلامی شماره44 ,
عنوان : نگاهى به «جامعه مدرسين از آغاز تا انجام»
مولف : <#f:72/>
دریافت فایلpdf :

pdffileبرای دریافت فایل  PDF کلیک نمایید.

متن :
|251|
 

«جامعه مدرسين حوزه علميه قم از آغاز
تا اكنون» نام مجموعه اى است كه در هشت
جلد از سوى مركز اسناد انقلاب اسلامى به
زيور طبع آراسته شده است. اين اثر كه دو
جلد آن به فعاليت ه، يك جلد آن به زندگى
نامه اعضا و پنج جلد آن به بيانه ها و
اطلاعيه هااختصاص دارد، به همت حجة
الاسلام سيد محسن صالح و با نظارت آية
الله يزدى سامان يافته است.

جلد اول كه فعاليت هاى اين تشكل
روحانى را از سال هاى 1357-1341
منعكس كرده، چگونگى شكل گيرى آن را
ترسيم نموده است. با اشاره به دغدغه هاى
اصلاحى فضلا و مدرسين حوزه علميه قم
در زمان حيات آيةالله العظمى بروجردى،
هستهء اوليه مدرسين در سال 1341، سپس
تشكيل «جمعيت يازده نفره» در سال 1342
و ارتباط آن را با جريان مدرسين تشريح
كرده، آنگاه به نقش فعال آنان در دوران
تكوين نهضت (1344-1341) پرداخته
است. در اين دوره مدرسين با حضور فعال
و تأثير گذار خود در قضاياى قانون
انجمن هاى ايالتى و ولايتى، انقلاب سفيد و
قيام پانزده خرداد، دستگيرى و آزادى امام

 

نگاهى به
«جامعه مدرسين
از آغاز تا انجام»


 

 

|252|

خمينى، قانون كاپيتولاسيون و تبعيد امام خمينى در پيشبرد نهضت اسلامى ايفاى نقش
كردند.

فصل سوم كه «دوران صيانت از نهضت» نام گرفته، فعاليت مدرسين را از سال 1344تا
1356منعكس مى كند. از جمله سر فصل هاى اين مقطع عبارتند از:

دستگيرى و تعقيب مدرسين در سال 1345.

طرح ولايت فقيه و مرجعيت امام در سال 1349.

تبعيد گسترده مدرسين در سال 1352و ثمرات آن.

مواضع مدرسين در قبال جريان هاى انحرافى در ماجراهايى مانند كتاب شهيد جاويد،
سازمان مجاهدين خلق، حسينيه ارشاد و دكتر شريعتى.

فعاليت مدرسين در دو مركز فرهنگى مدرسه حقانى و دارالتبليغ اسلامى.

پژوهش در حكومت اسلامى

فعاليت هاى فردى مدرسين: در باره نقش مدرسين در مسأله «حكومت اسلامى» مى توان
از فعاليت «گروه ولايت» در سال هاى 1341تا 1349نام برد كه به ابتكار آية الله سيد محمد
حسينى بهشتى تشكيل شد. از جمله افرادى كه در اين گروه شركت داشتند: آقايان آذرى
قمى، امينى، شهيد باهنر، ربانى شيرازى، سبحانى، طاهرى، شهيد قدوسى، محفوظى،
مشكينى، مصباح يزدى، شهيد مفتح، مكارم شيرازى، هاشمى رفسنجانى و يزدى، كه آقاى
مصباح دبير گروه بودند.

آقاى يزدى در باره طرح مذكور و چگونگى پيشبرد و اجراى آن مى گويد:

«شهيد بهشتى در ابتداى جلسه عنوان كردند كه ما بايد راجع به شكل حكومت
اسلامى در اينجا بحث كنيم و اين بحث تاكنون در جايى مطرح نشده است. براى
پربارتر شدن بحث بايد ابتدا تمام اسناد و مدارك موجود در اين رابطه، اعم از
قرآن و حديث گردآورى شود و بعد كار طبقه بندى و تنظيم آنها صورت گيرد تا
در نهايت بتوان به شكل كار تحقيقى و دانشگاهى ارائه نمود. در جلسه دوم منابع
و مآخذ مشخص و تحقيق در هر يك از آنها به عهده يكى از افراد جلسه گذاشته شد و
به او ماءموريت دادند كه كتاب مزبور را يك دوره به طور كامل مطالعه كند و هر جا كه
به بحث حكومت اسلامى مربوط مى شود، يادداشت نمايد و فيش بردارى

 

 

|253|
كند. در هر جلسه نيز افراد حاصل تحقيقات خود را ارائه
كنند تا پس از جمع بندى و تنقيح، شكل حكومت اسلامى
استخراج شود. اين كار مدت ها به طول انجاميد و بسيار
هم ثمر بخش بود.»

بعدها اين جلسه با رفتن شهيد بهشتى به آلمان با وقفه روبرو شد،
اما با جذب افراد جديد مانند آقايان محمدى گيلانى و سفارش هاى
آقاى بهشتى از طريق نامه، جلسه ادامه پيدا كرد و «هزاران برگ فيش
در زمينه حكومت اسلامى» تهيه شد. در سال 1349با بازگشت آقاى
بهشتى، مركزى در تهران براى ادامه كار ايجاد گرديد، اما متأسفانه
ساواك مطلع شد و با اشغال آن مركز تمام برگه ها و فيش هاى تهيه شده
از بين رفت.

با طرح مسأله ولايت فقيه در سال 1349از سوى امام خمينى در
نجف اشرف مبارزات روحانيت وارد مرحله جديدى شد. آية الله
طاهرى خرم آبادى در اين باره مى گويد:

«در مرتبه نخست مبارزه، هدف، عقب نشينى رژيم از
مواضع خود و عدم تصويب قانون ضد اسلامى و عمل به
قانون اساسى بود... در مرتبه ديگر هدف، ساقط كردن
رژيم بود، اما اينكه بعد از سقوط رژيم چه مى شود و چه
برنامه اى وجود دارد معلوم نبود. حتى مبارزان و انقلابيون
داغ نمى دانستند چه برنامه اى براى حكومت دارند. طرح
مسأله ولايت فقيه نقطه عطفى بسيار مهم و اساسى در
مبارزات بود.»

با انتقال درس هاى امام از نجف به ايران برخى از مدرسين به فكر
انتشار مطالبى در باره حكومت اسلامى افتادند. مرحوم ربانى املشى
با تشويق دوستان ديگر مانند مرحوم ربانى شيرازى فعاليت هاى خود
را كنار گذاشت و تمام شب و روز روى موضوع حكومت اسلامى كار

 

با طرح مسأله
ولايت فقيه در سال
1349از سوى امام
خمينى در نجف
اشرف، مبارزات
روحانيت وارد
مرحله جديدى شد.
 

 

 

|254|
طرح و پى گيرى
مرجعيت امام
خمينى پس از
وفات آية الله
العظمى حكيم از
جمله اقدامات
مدرسين در اين
مقطع بشمار
مى رود.

كرد. چندين سال در اين موضوع كاركرد و زحمت كشيد و مطالب
زيادى تنظيم كرد. در سال 1356كه فشارها زياد شد و ايشان را تبعيد
كردند، مجبور شد جزوات را در باغچه منزلش دفن كند، اما متاءسفانه
اين جزوات گم شد و باعث تأسف ايشان گشت.

«حكومت اسلامى از موضوعات ثابت منبرها شد. گاهى به
ولايت فقيه تعبير مى شد، گاهى هم حكومت اسلامى و حكومت
پيامبر(ص)و حكومت على‏(ع)و حكومت فقيه در عصر غيبت.»

افرادى كه در اين مقطع در اين موضوع به تدريس، سخنرانى و
نگارش كتاب و جزوه پرداخته و منتشر نمودند، عبارتند از: آقاى على
مشكينى، آقاى محمد يزدى، آقاى محمد على گرامى كه پيشتر با
ترجمه كتاب هاى سيد قطب و ابوالاعلى مودودى مباحثى در باره
حكومت اسلامى و ولايت فقيه مطرح كرده بود. آقاى محمد تقى
مصباح يزدى، آقاى على احمدى ميانجى و آقاى عبدالرحيم ربانى
شيرازى كه نخستين نامه را پس از درس هاى ولايت فقيه امام به
ايشان نگاشت و خواستار تشكيل جلسه تحقيقى در موضوع
حكومت اسلامى شد. وى پژوهش در موضوعاتى چون تقسيم
وظايف حكومتى، شرايط رؤساى ادارات و حدود مسؤوليت آنه،
وظايف حاكم، وظايف ملت در مقابل حاكم، سيره حاكم، ماليات
اسلامى و اموال عمومى غير از خمس و زكات، مانند خراج، جزيه،
انفال و اوقاف عام را لازم مى شمارد.

تثبيت مرجعيت امام خمينى

طرح و پى گيرى مرجعيت امام خمينى پس از وفات آية الله
العظمى حكيم از جمله اقدامات مدرسين در اين مقطع بشمار مى رود.
در حالى كه رژيم به شدت از اين مسأله بيمناك بود و با مدرسان فعال
برخورد شديدى نمود، اما اقدام مدرسين بويژه پاسخ مكتوب دوازده
نفر از فضلا و مدرسين درباره مرجعيت امام اقدامى بسيار مهم و

 

 

 

 

|255|

شجاعانه در آن مقطع بود. در مجالسى كه به مناسبت وفات آية الله
حكيم برگزار شد، مرجعيت امام خمينى توسط برخى از سخنرانان به
اطلاع عموم رسيده و اعلاميه ها و تلگرام هاى مدرسين قرائت شد.
اين اقدام و اقدامات ديگر مدرسين به تبعيد گسترده آنان در سال
1352منتهى شد، اما اين تبعيدها كه اقامت اجبارى فضلا و مدرسان به
نام حوزه در شهرهاى مختلف كشور را به دنبال داشت، بركات
فراوانى داشته و موجب بيدارى مردم گرديد.

در اين مقطع آقاى آذرى قمى به برازجان و نائين، آقاى انصارى
شيرازى به كوهدشت و نائين، آقاى جنتى به اسدآباد، آقاى خزعلى به
گناوه و دامغان، آقاى خلخالى به انارك و رودبار، آقاى ربانى املشى به
شوشتر و فردوس، آقاى فاضل لنكرانى به بندر لنگه و يزد، آقاى
محفوظى به رفسنجان، آقاى مشكينى به ماهان، گلپايگان و كاشمر،
آقاى منتظرى به طبس، خلخال و سقز، آقاى مؤمن به شهداد و
توسيرگان و آقاى يزدى به كنگان و رودبار تبعيد شدند.

خلع شاه از سلطنت

در فصل چهارم اين جلد فعاليت هاى مدرسين از آبان 1356تا
بهمن 1357با تكيه بر اسناد و مدارك تشريح شده است. در اين مقطع
نيز به خاطر مشاركت جدى فضلا و مدرسين حوزه در نهضت و
تهييج مردم به مبارزه، عده اى دستگير و زندانى و عده اى ديگر تبعيد
شدند. پس از راهپيمايى هاى ميليونى ملت در روزهاى تاسوعا و
عاشورا مدرسين حوزه با صدور اعلاميه اى در 29آذر 1357شاه را از
سلطنت خلع نمودند. در اين اعلاميه آمده است:

«ملت نستوه و آگاه ايران داوطلبانه و شجاعانه در دو روز تاسوعا و
عاشوراى سال جارى (19و 20آذر ماه 1357) راهپيمايى عظيم و
بى سابقه اى را در سراسر كشور ترتيب داد و با صراحت هر چه تمام تر
در قالب شعار، پلاكارد و قطعنامه مخالفت خود را با شخص شاه و

 

 

 

 

|256|
جامعهء مدرسين در
اعلاميهء 29آذر 57
شاه و رژيم
شاهنشاهى
پايگاهى در ميان
ملت ندارد و شاه از
مقام خود مخلوع و
سلطنت او غير
قانونى است.

رژيم شاهنشاهى بيان داشت و خواستار تشكيل حكومت جمهورى
اسلامى به رهبرى نائب الامام، حضرت آية الله العظمى خمينى ـ دام
ظله ـ شد. ملت ايران در اين رفراندم صد در صد آزاد كه مورد تصديق
مراجع عاليقدر بود. و خبرگزارى هاى بزرگ دنيا هم گزارش آن را
داده اند، رأى صريح خود را داد.»

سپس رسماً به شخص شاه، دولت، ارتش، مقامات وزارت كشور
و به دولت هايى كه با كشور ايران رابطه اى در حد تبادل سفير دارند،
ابلاغ نمودند كه:

«1. شاه و رژيم شاهنشاهى پايگاهى در ميان ملت ندارد و
شاه از مقام خود مخلوع و سلطنت او غير قانونى است و
فوراً بايد كناره گيرى خود را اعلام دارد و بساط
شاهنشاهى براى هميشه بايد از اين مملكت برچيده شود.
2. هر چه زودتر مى بايست حكومت جمهورى اسلامى
زير نظر نائب الامام حضرت آية الله العظمى خمينى
تشكيل گردد...».
توجه به حاكميت رژيم سلطنتى پهلوى و شخص شاه و
دولت نظامى و نامعلوم بودن سرنوشت مبارزه، اهميت
اين اعلاميه را نشان مى دهد. مطالعه اقداماتى كه در
خصوص تهيه و تدوين اين اعلاميه و چگونگى انتشار آن
انجام گرفته، جالب و مفيد است. (صص 568ـ 562)

فعاليت هاى بعد از انقلاب

جلد دوم اين مجموعه از ده بخش تشكيل شده و عناوين بخش ها
عبارتند از:

بخش اول: اساسنامه و عضوگيرى

بخش دوم: صيانت از كيان مرجعيت

 

 

 

|257|

بخش سوم: چالش هاى اقتصادى دهه شصت

بخش چهارم: حوزه علميه قم

بخش پنجم: انتخابات مجلس خبرگان

بخش ششم: انتخابات رياست جمهورى

بخش هفتم: انتخابات مجلس شوراى اسلامى

بخش هشتم: ستاد انقلاب فرهنگى

بخش نهم: مؤسسات وابسته

بخش دهم: قائم مقام رهبرى

در بخش اول به تفصيل از اساسنامه جامعه در مراحل مختلف سخن گفته و مراحل تنظيم
و تدوين آن تشريح شده است. بر اساس آخرين تغييرات در اساسنامه به سال 1383 جامعه
مدرسين يك نهاد علمى، فرهنگى و سياسى است كه با اهداف زير فعاليت مى كند:

الف ـ ترويج و گسترش معارف اسلام ناب محمدى و مكتب اهل بيت معصومين(ع).

ب ـ دفاع از قرآن و عترت و ارزش هاى اسلامى.

ج ـ زمينه سازى و جهت دهى به تحقيقات در علوم و معارف اسلامى.

د ـ تلاش براى اصلاح و تكميل و اعتلاى برنامه هاى حوزه هاى علميه از طريق شوراى
عالى حوزه.

ه ـ دفاع از نظام اسلامى و ولايت فقيه.

و ـ ايجاد زمينه مناسب جهت پرورش نيروهاى حوزوى مورد نياز نظام اسلامى.

ز ـ انجام ساير امورى كه براى رسيدن به اهداف جامعه مدرسين ضرورت دارد مانند
تأسيس مؤسسات فرهنگى و غيره.

خلع مرجعيت آقاى شريعتمدارى

بخش دوم حاوى دو فصل است، فصل اول به مسأله خلع مرجعيت آية الله شريعتمدارى
اختصاص دارد. در اين فصل با استناد به منابع مختلف سير جدايى آقاى شريعتمدارى از
انقلاب و رويارويى وى با امام و نظام جمهورى اسلامى تشريح شده است. در اين بخش
آمده است كه يكى از روحانيون آذربايجانى به منظور ايجاد ائتلاف پيشنهاد مى كند كه
حضرت امام در اعلاميه هاى خود اسمى از شريعتمدارى ببرد و امام پيغام مى دهند كه «ايشان

 

 

|258|

يكبار در اطلاعيه خودشان از شاه اسم ببرد، من ده بار در اعلاميه هاى خودم از ايشان نام
مى برم.» ولى وقتى اين پيغام به شريعتمدارى مى رسد، او در پاسخ مى گويد:

«اينان (آقاى خمينى و نزديكانش) اشتباه مى كنند و شكست خواهند خورد.
بگذاريد آيندگان بگويند در ميان آنها يك آدم عاقلى هم بوده است. آقاى خمينى و
اعوان و انصارش كنار بكشند، من در عرض شش ماه با همان قانون اساسى
مشروطه، شاه را از كشور بيرون مى كنم.»

آقاى بكائى كه آن پيشنهاد را مطرح كرده بود، مى افزايد:

«من همانجا دريافتم كه ايشان به اصل انقلاب ايمان ندارد.»

در مراحل بعدى پس از ماجراى حزب خلق مسلمان و آشوب هاى قم و آذربايجان و
دخالت شريعتمدارى در كودتاى نوژه و پس از آن در توطئه كودتاى قطب زاده، در نهايت
جامعه مدرسين در تاريخ 1/2/1361 بيانيه اى تاريخى صادر كرد و با استناد به حديث
معروف امام حسن عسكرى 7كه شرايط فقها را بيان مى كند، و با بر شمردن اقدامات
شريعتمدارى بر خلاف مصالح اسلام و انقلاب نوشتند:

«بنا به وظيفه شرعى بر خود لازم دانستيم كه سقوط مشاراليه از شايستگى
مرجعيت را بالصراحة اعلام نماييم تا افرادى از مسلمانان كه در حالت ترديد و دو
دلى بودند، تكليف خود را بدانند و احياناً با تقليد خود به اسلام و انقلاب ضربه
وارد نكرده باشند. گرچه طلاب عزيز و فضلا خود اعلان كردند كه از گرفتن
شهريه او خوددارى خواهند كرد.»

در فصل دوم، روند معرفى شخصيت هاى واجد شرايط مرجعيت پس از ارتحال
حضرات آيات گلپايگانى و اراكى تبيين شده است.

حضور در عرصه هاى اجتماعى و سياسى

بخش سوم كه بيشترين حجم اين جلد را به خود اختصاص داده، «چالش هاى اقتصادى
دهه شصت» است. جامعه مدرسين در اين بخش حضور و چالش بيشترى با مسؤولان و
دولتمردان داشته و به نقد و انتقاد از سياست ها و برنامه هاى دولت پرداخته و در موارد

 

 

|259|

متعددى با ارسال نامه هايى به محضر امام خمينى نظرات و ديدگاه هاى خود را منعكس كرده و
البته در برخى از موارد از سوى امام مورد استقبال قرار گرفته و در بعضى از موارد با پاسخ و انتقاد
امام و حتى در يكى از اين موارد با عكس العمل تند امام روبرو شد و جامعه مدرسين با ارسال نامه
مجددى در صدد جبران برآمد. طرح واگذارى و احياى اراضى (بند ج)، حضور در شوراى عالى
اقتصاد و حدود اختيارات دولت از جمله موضوعات مورد چالش در اين بخش است.

در بخش انتخابات رياست جمهورى، موضع گيرى هاى جامعه مدرسين و مخالفت آن با
كانديداتورى بنى صدر منعكس است. هم چنين هوشيارى اين تشكل در برابر تبليغات
منفى احزاب و گروهك ها بر ضد شخصيت هاى انقلاب مشهود است. در يكى از بيانه ها
آمده است:

«مدت هاست در صدد لكه دار ساختن چهره هاى پاك و فعال و از خود گذشته اى
همانند برادران بزرگوار حجج اسلام جناب آقاى دكتر بهشتى، جناب آقاى
خامنه اى و جناب آقاى هاشمى رفسنجانى بر آمده، ايادى نا پاك و خائن خود را به
اين سو و آن سو مى فرستند، به حدى كه حقايق نزد بعضى برادران همرزم قلب و
وارونه جلوه مى دهد. جامعه مدرسين حوزه علميه قم از اين برادران عزيز جز
پاكى و تقو، علم، فضيلت، جهاد و مبارزه چيز ديگرى سراغ ندارد.»

هم چنين پس از عزل بنى صدر از فرماندهى كل قوا از سوى امام خمينى، جامعه مدرسين
با ارسال تلگرامى حمايت قاطع خود را از اين اقدام اعلام كرده و با ارسال تلگرامى به
نمايندگان مجلس شوراى اسلامى با اشاره به سابقه و عملكرد بنى صدر و آشكار شدن چهره
واقعى او خواستار بركنارى و اعلام عدم صلاحيت او شدند.

جامعه مدرسين در ادوار مختلف در انتخابات رياست جمهورى با حضور فعال در
عرصه، مردم را به حضور فعال در انتخابات دعوت كرده و طبق تشخيص خود كانديداى
اصلح را به آنان معرفى نمودند. در هفتمين دوره انتخابات رياست جمهورى نسبت به
انتخاب فرد اصلح، اختلاف نظرى بين اعضاى جامعه پيش آمد، على رغم معرفى آقاى ناطق
نورى بعضى از اعضاى اين تشكل افراد ديگرى را به عنوان كانديداى اصلح معرفى كردند.

در جلد سوم اين مجموعه زندگى نامه 79نفر از اعضاى جامعه مدرسين از بدو
شكل گيرى تا به امروز درج شده كه بازگو كننده زندگى گروهى از اساتيد و بزرگان حوزه
است و اجمالاً فعاليت علمى، سياسى و اجتماعى اعضاى اين تشكل را نشان مى دهد.

 

 

|260|

بيانيه ها و اطلاعيه ها

جلد چهارم، حاوى بيانيه هاى صادر شده از سوى جامعه مدرسين در سال هاى 1341تا
1357است كه به مناسبت هاى مختلف به منظور اعلان موضع و آگاهى دادن به ملت شريف
ايران و مبارزه با رژيم استبدادى پهلوى انتشار يافته است.در اين ميان يك نامه به
آيةالله العظمى خويى در باره ملاقات ايشان با فرح ديبا در سال 1357و يك اعلاميه در همين
زمينه جلب توجه مى كند. در اين نامه و اعلاميه با اشاره به جنايات رژيم، از انجام اين ملاقات
اظهار نگرانى و تأسف شديد شده است.

جلد پنجم به بيانيه هاى سال هاى 1358لغايت 1361اختصاص دارد. دعوت از مردم براى
شركت در همه پرسى قانون اساسى از جمله اين بيانيه هاست كه مربوط به دهم آذر ماه 1358

است كه اشتباهاً در شمار بيانيه هاى سال 1359درج شده و البته فراز آخر اين بيانيه نيز در
شمار بيانيه هاى سال 58آمده است (صص 35و 118) بيانيه هايى خطاب به بنى صدر (رئيس
جمهور وقت) و انتقاد از برخى عملكرده، بخش ديگرى از بيانيه هاى سال 59است. نامه
سرگشاده به نمايندگان مجلس شوراى اسلامى و اعتراض به لايحه اصلاحات ارضى، كه با
موازين اسلامى و فتاواى مشهور مراجع تقليد و امام امت تطبيق نمى كند، از جمله اسناد سال
59است.

جلد ششم، بيانيه هاى سال هاى 1368ـ 1362را منعكس مى كند. تنوع بيانيه ها به
مناسبت هاى گوناگون داخلى و خارجى نشان از حضور فعال جامعه مدرسين در قضاياى
مذهبى، اجتماعى و سياسى است. اطلاعيه محكوميت كارشكنى دولت عربستان در امر
حجاج، نامه دو تن از اعضاى جامعه مدرسين و نمايندگان امام در شوراى اقتصاد درباره
برنامه پنج ساله، نامه به محضر امام در تبعيت از فرمايشات ايشان در حمايت از دولت و
مجلس، پيام به علما و ملت مصر درباره جنايات رژيم مصر و حمايت از حركت هاى اسلامى
در مصر، اطلاعيه درباره افتتاح معبد بهائيان در هند و درخواست از دولت جهت پى گيرى و
اعتراض، معيارهاى اسلامى براى گزينش نمايندگان مجلس، تلگرام به امام امت و اعلان
اطاعت از ايشان در پى قبول قطعنامه 598، حمايت از حكم امام درباره اهانت سلمان رشدى
به مقدسات، نامه اى خطاب به شوراى بازنگرى قانون اساسى درباره اصل ولايت فقيه مبنى
بر اينكه «آن شوراى محترم در باب اختيارات مقام رهبرى، ولايت مطلقه فقيه را مد نظر
داشته و اين نقيصه را از قانون اساسى بزدايند... مسأله ولايت فقيه را كه منصبى است الهى و

 

 

|261|

ادامه ولايت ائمه معصومين(ع)، محدود به زمان نكنند كه بدون
ترديد محدوديت موجب تضعيف مقام ولايت فقيه خواهد بود.» و
ده ها نامه و بيانيه ديگر. گفتنى است آنچه در اين جلد آمده، حاوى
همه نامه هاى جامعه مدرسين در اين مقطع تاريخى نيست، برخى از
اين نامه ها را كه به چالش هاى اقتصادى دهه شصت مربوط مى شود
مى توان در جلد دوم اين مجموعه همراه با تحليل ملاحظه كرد (مانند
اسناد شماره 48،38،35و 50).

جلد هفتم حاوى بيانيه هاى سال هاى 1376ـ 1369است: نامه
سرگشاده، با امضاى آية الله محمد فاضل لنكرانى به شوراى نگهبان
در آستانه انتخابات دومين دوره مجلس خبرگان رهبرى و تأكيد بر
اينكه «در غير مواردى كه اجتهاد آنان (كانديداها) مورد تأييد رهبرى
انقلاب قرار گرفته و يا در حوزه هاى علميه معروف به اجتهاد باشند،
بالمباشره امتحان و شرط لازم را احراز و بدين وسيله به وظيفه شرعى
و انقلابى خود در اين مقطع حساس و خطير عمل نمايند.» هم چنين
بيانيه درباره اهميت مجلس خبرگان و شركت در انتخابات آن،
نامه هايى خطاب به رئيس مجلس شوراى اسلامى در باره اصلاح
قانون انتخابات، اطلاعيه حمايت از مردم عراق و محكوميت تعرض
به حوزه علميه نجف و مرجعيت، اطلاعيه در حمايت از برنامه ها و
اقدامات دولت آقاى هاشمى رفسنجانى. اطلاعيه تعطيلى دروس
حوزه و برگزارى سوگوارى در پى توهين به ساحت مقدس رهبر
فقيد انقلاب، اطلاعيه در محكوميت سازش ساف با رژيم
صهيونيستى و اعلام تعطيلى حوزه، بيانيه مهم در باره مرجعيت، بيانيه
در نكوهش عملكرد خصمانه دستگاه قضايى آلمان و... .

جلد هشتم و پايانى اين مجموعه بيانيه هاى جامعه مدرسين را در
سال هاى 1384ـ 1377منعكس كرده است. در اين جلد نيز
اطلاعيه ها، نامه ها و بيانيه هاى متفاوتى را در موضوعات متنوع
داخلى و خارجى، سياسى و اقتصادى و فرهنگى و نيز حوزوى

 

جامعهء مدرسين
خطاب به شوراى
بازنگرى قانون
اساسى: آن
شوراى محترم در
باب اختيارات مقام
رهبرى، ولايت
مطلقه فقيه را
مدنظر داشته و اين
نقيصه را از قانون
اساسى بزدايند...
 

 

 

|262|

شاهديم. وجود اطلاعيه هايى در دفاع از كيان اسلام، مقدسات، مرجعيت و روحانيت كه
حاكى از وجود نابسامانى هايى در عرصه اجتماعى و سياسى است، از ويژگى هاى اين مقطع
تاريخى است. اين مجموعه ارزشمند نشانگر فعاليت اين تشكل در بيش از چهار دهه پر فراز
و نشيب است. هر چند وجود پاره اى موضع گيرى هاى ناپخته، عجولانه و غير واقع بينانه در
اين مدت طولانى از سوى هر تشكلى امرى طبيعى است، اما يك قضاوت منصفانه و واقع
بينانه نشان مى دهد كه جامعه مدرسين در عمر طولانى و بابركت خود تشكل موفق و
تأثيرگزارى به شمار مى رود كه هيچ كس نمى تواند آن را انكار كند. در مواردى نادر
موضع گيرى عجولانه تعدادى از اعضاى اين تشكل عكس العمل خود اين مجموعه را به
دنبال داشته و در صدد جبران برآمده اند.

دونمونه از آن را مى توان در جلدهاى دوم و هشتم ملاحظه كرد كه جامعه مدرسين با
صدور اطلاعيه اى، اطلاعيه قبلى خود را مورد مناقشه قرار داده و در صدد اصلاح بر آمده. در
پايان ضمن آرزوى موفقيت براى دست اندركاران تدوين اين مجموعه اميد است در
چاپ هاى بعدى ايرادات آن بر طرف شود.

تعداد نمایش : 1972 <<بازگشت
 

 فهرست مجلات فصلنامه حکومت اسلامی بصورت فایلهای PDF

 

 

 فهرست کتاب ها 

 

 

درس خارج
«فقه نظام سیاسی اسلام»
استاد: حضرت آیت‌الله محسن اراكی دام‌عزه

         کلیه حقوق برای مرکز تحقیقات علمی دبیرخانه خبرگان مجلس محفوظ است.

صفحه اصلی|اخبار|راهنمای تنظیم و ارسال مقالات|کتاب ها|فصلنامه|درباره ما