صفحه اصلی|اخبار|درس خارج فقه نظام سیاسی اسلام|تماس با ما
منو اصلی
اوقات شرعی
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
نامه‏ اى از ميرداماد
نامه‏ اى از ميرداماد تاریخ ثبت : 1390/11/12
طبقه بندي : فصلنامه حکومت اسلامی شماره1 ,
عنوان : نامه‏ اى از ميرداماد
مولف : <#f:72/>
دریافت فایلpdf :

pdffileبرای دریافت فایل  PDF کلیک نمایید.

متن :
|246|
 

 

|247|
سياسى در عصر صفويه حائز اهميت است.
يكى از آن‏ها همين نامه‏اى است كه در زير
مى‏خوانيد علت نگاشتن اين نامه آن بوده
است كه عثمانيان بغداد را محاصره كرده
بودند، ميرداماد در سفر حج توسط افرادى
كه از بغداد گريخته بودند از اين امر آگاه
مى‏شود، فوراً با بزرگان و پاشايان عثمانى به
گفتگو مى‏پردازد و آنان را به ترك جنگ و
خون ريزى دعوت مى‏كند سپس نامه‏اى به
علماى بغداد مى‏نويسد و گزارشى از
تلاش‏هاى خود را در اين زمينه براى آنان
بازگو مى‏كند، و آن نامه اين است:

 

راقم نميقه[1] و اقل خليقه[2] محمد باقر
استرآبادى مدرس دارالسلطنه اصفهان، بعد از
تبليغ ادعيه محبت آغاز مودت انجام، بر رأى
حقايق نماى علماى اعلم وفضلاى عالى مقام
دارالاسلام، انها[3]و اعلام مى‏دارد كه:

 

دراين ايام سعادت فرجام كه اين احقر
عباد به تقريب زيارت روز عرفه و احراز
شرايف طواف اماكن مشرفه وارد اين ارض
فيض بنياد، گرديد، از تقرير جمعى كه از
شدت جوع از تنگناى قلعه فرار كرده
مى‏آيند، معرفت كامل به احوال سكنه آن‏جا
حاصل نمود. معلوم شد كه هر روز جمع
كثير(ى) از صغير و كبير و برنا و پير در قلعه
از فقدان قوت، فوت و تلف و ملحق به
سايرين سلف مى‏گرديدند، چون اهل قلعه
قايل(به) كلمتين طيبتين شهادتين و امت
رسول الثقلين و در قبله و كتاب، موافق و
در دين و شريعت مطابق بودند، به مدلول
كريمه «و ان طائفتان من المومنين اقتتلوا
فاصلحوا بينهما» و به مفاد «و ان تنتهوا فهو
خيرلكم» بارؤساى پرخاش جوى، مستدل
عن احكام الله گفتگو نموده، جمعى
از ايشان را با خود همداستان و به خدمت
بندگان خان وال شأن كشورستان، فايز و به
دليل عقليه و نصوص شرعيه ايشان را به
امتثال فرمان «و جادلهم بالتى هى احسن»
ارشاد و به منطوقه «و نزعنا ما فى صدورهم
من غل »تصفيه زلل عناد نموده، به
نگارش اين صحيفه پرداخت.

 

بر ضماير زاكيه حضرات، مخفى و
مستور نماناد كه اگر خان فلك شأن را به
تأييدات ايزدى و مددكارى بخت سعيد، داعيه
كشورگشايى و دارايى، و عالى جاه و زير
صاحب رأىودستور،ملك آراى«احمدپاشا»(را)
هوس حكم‏رانى و فرمان‏روايى
باشد، عجزه و ضعفا، كه بهين وديعه‏
[4]

 

|248|
كارخانه ابداع‏اند، از اين دو حالت برى، و
لمحاله به نافذ الامرى مبسوط اليد در مقام
رعيتى وفرمان برى مى‏باشند وايشان را در آن
ميانه تقصيرى نيست كه پامال جنودمحن[5]و
غارت زده سپاه فتن[6] شوند. قطع نظر از آن،
شغل فرماندهى به مصداق «تعز من تشاء و
تذل من تشاء» به امرپادشاه ازل منوط(است)
و تغيير و تبديل كار جهانيان به مفاد «تؤتى
الملك من تشاء و تنزع الملك ممن تشاء» به
مشيت سلطان لم يزل موقوف و مربوط
(مى‏باشد) و جان سكندرشان مؤيد من عند
الله و مشيد به جند الله‏اند. و اين معنى هم
بديهى است كه بعد از آن كه دو صاحب دولت
به يكديگر مسلط شوند ناموس بزرگى را
صيانت و يكديگر را اعانت خواهند كرد. اما
عجزه و رعاع الناس از رهگذر عدم مكنت،
در ميانه پاى‏مال لشگر حوادث مى‏گردند به
نهجى كه اين خادم علوم دينيه بعض مراتب را
به حضرت شاخانى القا و ايشان نيز به سمع
مبارك اصغا[7] فرمودند.

 

بايد آن حضرات عاليات نيز از راه
دين‏دارى و غم‏خوارى مخلوقات حضرت
بارى، مراتبى كه بايد به عالى‏جاه مشاراليه و
باقى پاشايان با عز و شأن، حالى نموده، خود









را برى‏ء الذمه سازند و زياده بر اين، عجزه و
ملهوفين[8] را به ورطه هلاكت نيندازند، «ولو
انهم فعلوا ما يوعظون به لكان خيراًلهم».

 

و بعد از آن‏كه عالى‏جاه مشاراليه اين
معنى را نپذيرند و براى «كهن ويرانه»
[9] كه
نمونه «ان من اوهن البيوت لبيت العنكبوت»
است، خون اين همه مسلمانان را به گردن
گيرند، صاحب اختيارند[10]!

 

پى نوشت‏ها:

 


[1]. نميقه: نوشته شده، مكتوب،نامه، رساله.

 

[2]. خليقه :آفريده‏ها، مردم.

 

[3]. انها:آگاه ساختن، اطلاع دادن.

 

[4]. بهترين وديعه.

 

[5]. محن: دردها و رنج‏ها.

 

[6]. فتنه‏ها.

 

[7]. گوش دادن.

 

[8]. ملهوفين: ستمديدگان.

 

[9]. كهن ويرانه: منظور دنياى فانى است.

 

[10].اين نامه ضمن منشئات امام قلى ميرزاآمده است،
بنگريد: ذريعه، ج‏3، ص‏169(بياض امام قلى
ميرزا)؛ فهرست نسخه‏هاى خطى كتاب‏خانه
عمومى آية الله گلپايگانى، ج‏3، ص‏83(نسخه
شماره 1859، ص‏121) ؛ فهرست كتاب‏هاى
خطى كتاب‏خانه مجلس سنا، ج‏1، ص
371(منشات نسخه شماره‏582 ) ما از روى
نسخه موجود در مدرسه آية الله گلپايگانى متن
حاضر را استنساخ نموديم.

 


تعداد نمایش : 2674 <<بازگشت
 

 فهرست مجلات فصلنامه حکومت اسلامی بصورت فایلهای PDF

 

 

 فهرست کتاب ها 

 

 

درس خارج
«فقه نظام سیاسی اسلام»
استاد: حضرت آیت‌الله محسن اراكی دام‌عزه

         کلیه حقوق برای مرکز تحقیقات علمی دبیرخانه خبرگان مجلس محفوظ است.

صفحه اصلی|اخبار|راهنمای تنظیم و ارسال مقالات|کتاب ها|فصلنامه|درباره ما