صفحه اصلی|اخبار|درس خارج فقه نظام سیاسی اسلام|تماس با ما
منو اصلی
اوقات شرعی
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
عضویت
دومين همايش استانى خبرگان رهبرى / استان هرمزگان
دومين همايش استانى خبرگان رهبرى / استان هرمزگان تاریخ ثبت : 1390/11/24
طبقه بندي : فصلنامه حکومت اسلامی شماره40 ,
عنوان : دومين همايش استانى خبرگان رهبرى / استان هرمزگان
مولف : سيد على رضا حسينى عارف
دریافت فایلpdf :

pdffileبرای دریافت فایل  PDF کلیک نمایید.

متن :
|245|

 

درآمد

ر ادامهء سلسله نشست هاى «گفتمان
نديشهء سياسى اسلام» كه از سوى
بيرخانهء مجلس خبرگان رهبرى برگزار
ى گردد «دومين همايش استانى خبرگان
هبرى» خرداد ماه سال جارى در شهر
ندرعباس برگزار گرديد.

بنابر مصوبهء مجلس خبرگان رهبرى , و با
هدف آشنا كردنِ هرچه بيشتر مردم با مسائل
مربوط به اين مجلس , دبيرخانه مجلس
برگان با همكارى نهادهاى عالى اجرايى
ر استان ها, اقدام به برنامه ريزى و برپايى
مايش هاى استانى و منطقه اى مى نمايد.
ولين همايش منطقه اى در استان بوشهر
رگزار شد كه با استقبال گستردهء مردم
وبرو شد و برپايى همايش هاى ديگر نيز
ر برنامه قرار گرفت . پس از اعلام آمادگى
مايندگى ولى فقيه و استاندار استان
رمزگان , دومين همايش استانى خبرگان ,
ا اهداف زير در بندرعباس برگزار شد:


[*] در اين گزارش، چكيده‏اى از برنامه‏هاى دومين
همايش استانى خبرگان در بندرعباس آمده است.
علاقمندان مى‏توانند براى دسترسى به متن كامل برنامه‏ها
و سخنرانى‏هاى همايش به تارنماى مركز تحقيقات
حكومت اسلامى به نشانى www.khobregan.ir (بخش
گفتمان انديشه سياسى اسلام) مراجعه نمايند.

دومين
همايش استانى
خبرگان رهبرى[*]

استان هرمزگان - خرداد 1385


سيد على رضا حسينى عارف


 

 

|246|

1. تبيين جايگاه فقهى , حقوقى و سياسى مجلس خبرگان رهبرى .

2. آشنايى مردم با وظايف و مسؤوليت هاى مجلس خبرگان رهبرى .

3. بررسى كاركرد و كارآمدى مجلس خبرگان رهبرى .

4. حضور نمايندگان مجلس خبرگان رهبرى در بين اقشار مختلف مردم و ارتباط نزديك
با آنها ; از طريق برنامه هاى جانبى همايش .

5. زمينه سازى براى حضور حداكثرى و آگاهانهء مردم در انتخابات آتى خبرگان .


الف ) برنامه هاى اصلى همايش

1. خير مقدم نمايندهء ولى فقيه و استاندار هرمزگان

در ابتداى همايش و پس از قرائت آياتى از قرآن مجيد «حجةالاسلام والمسلمين
نعيم آبادى» نمايندهء ولى فقيه در استان هرمزگان و امام جمعهء بندرعباس به حضّار و
ميهمانان خير مقدم گفت و از حضور آنان در همايش بويژه در گرماى خردادماه
جنوب ,قدردانى كرد.

وى با نقل اين قول از مقام معظم رهبرى كه : «غير از خبرگان جايى را سراغ نداريم كه ده ها
مجتهد در آن جمع باشند» اين سخنان را حاكى از اهميت والا و بالاى مجلس خبرگان دانست
و حضور تعداد زيادى از مجتهدان در استان هرمزگان را حادثه اى نادر و مهم تلقى و ابراز
اميدوارى كرد كه از اين فرصت خوب , استفادهء حداكثرى به عمل آيد.

آقاى نعيم آبادى بحث انديشهء سياسى اسلام و ولايت فقيه را از مقولاتى برشمرد كه
هرچند تصور آن موجب تصديقش مى گردد, اما به دليل آن كه جامعه تصور درستى از آن
ندارد, لذا شبهات , سؤالات و ابهاماتى در ذهنشان شكل مى گيرد. علاوه بر اين , چون اين
انديشه در ميان انديشه ها و فرهنگ نامهء سياسى جهان , سخن جديدى است , لذا بر امت
انقلابى , نهادهاى فرهنگى و مخصوصاً مجلس خبرگان تكليف است كه اين انديشه را
بدرستى تفسير كنند. بدين سبب , برگزارى اين همايش ها طبيعى و لازم است .

پس از سخنان ايشان , «آقاى دكتر شيخ الاسلامى» استاندار هرمزگان نيز به ميهمانان
دومين همايش استانى خبرگان رهبرى خوش آمد گفت .

وى با گراميداشت سالگرد ارتحال امام راحل , ميزبانىِ نمايندگان خبرگان كه در يكى از با
ارزش ترين و مهم ترين يادگارهاى معمار كبير انقلاب عضويت دارند را افتخار بزرگى براى

 

|247|

استان هرمزگان دانست و ابراز اميدوارى كرد كه برپايى اين همايش , منشأ خير و بركت و
حامل دستاوردهاى بزرگ و ارزشمند براى كشور و نظام اسلامى باشد.

2. وظيفهء مجلس خبرگان در انتخاب رهبرى

آيت الله ابراهيم امينى نايب رييس مجلس خبرگان اولين سخنران همايش بود كه پس از
استقرار اولين هيأت رييسه همايش در جايگاه مخصوص , سخنرانى خود را آغاز كرد.
وى وظايف اصلى مجلس خبرگان را در دو محورِ «انتخاب رهبر» و «نظارت بر كار
رهبرى» قابل بحث شمرد وبا قرائت دو اصل 107و 109قانون اساسى , تعيين شخصى كه
داراى شرايط مندرج در قانون اساسى باشد را به عنوان رهبر نظام , بر عهده خبرگان
منتخب مردم دانست .

رييس دبيرخانهء مجلس خبرگان رهبرى , تشكيل «كميسيون اصل 107قانون اساسى»
وجلسات دائم آن در طول سال را نشان دهندهء حساسيت و دشوارى اين انتخاب عنوان
كرد.اين كميسيون به دنبال شناخت افراد واجد صلاحيت رهبرى در ميان فقهاى موجود
وتحقيق و بررسى در زمينهء شرح حال و نقاط قوت و ضعف هر يك از آنها است تا در
موقع لزوم و يا خداى ناكرده , پيش آمد حادثه اى , آمادگى كامل را براى انتخاب رهبر
داشته باشد.

آيت الله امينى سپس براى توضيح لزوم وجود دائمى مجلس خبرگان و داشتن آمادگى
براى تعيين رهبر, به نحوهء انتخاب مقام معظم رهبرى در 14خرداد 1368اشارهء كوتاهى كرد:
«شب 14خرداد كه وضع مزاجى امام وخيم شده بود, بنده و چند نفر ديگر در بيت ايشان
بوديم و به اين مسأله فكر مى كرديم كه در اين لحظات چه بايد كرد و چگونه بايد رهبر
انتخاب نمود؟! به هر حال , اعضاى مجلس خبرگان را به وسيلهء تلفن دعوت كرديم و جلسه ,
صبح روز بعد, ساعت 8صبح برگزار شد. همهء اعضا حضور داشتند و اين در آن زمان مسأله ء
قابل توجهى بود; چرا كه اخبارى مبنى بر تحركات منافقين در نزديكى مرزهاى كشور و حتى
حملهء مجدد عراق به ايران شايع بود. از طرف ديگر تحليل خارجى ها هم اين بود كه بعد از
رحلت امام , نظام متلاشى مى شود; چون رهبر مناسبى براى كشور پيدا نخواهد شد كه بتواند
به خوبى كشور را اداره كند. به هر صورت , بايد قبل از تشييع جنازه , تكليف رهبرى روشن
مى شد. در جلسهء اول كه صبح روز 14خرداد بود, وصيت نامهء امام خوانده شد كه جلسه اى

 

|248|

به يادماندنى بود و خاطرهء آن را هيچ وقت فراموش نمى كنم .
بعدازظهر همان روز, جلسهء ديگرى تشكيل شد تا راجع به
انتخاب رهبر تصميم گيرى شود. اين كه چه كسى را و چگونه
انتخاب كنيم ؟ در چنين اوقاتى است كه اهميت داشتن آمادگى
معلوم مى شود. از آنجا كه در قانون اساسى سابق , رهبرى دو گونه
تصور شده بود, در مجلس خبرگان نيز دو مسأله مطرح شد: اول
اين كه رهبر يك فرد باشد و دوم اينكه رهبرى شورايى باشد.
حدود 10الى 15نفر در طرفدارى از رهبرى شورايى صحبت
كردند و چند نفرى نيز به طرفدارى از رهبرى فردى سخن گفتند
و هر دو گروه استدلال هايى داشتند. روى اين مسأله رأى گيرى
شد و رهبرى فردى رأى آورد. سپس افراد مختلفى مطرح شدند
از جمله رهبر معظم انقلاب , كه فرد شناخته شده اى بودند و از
جهت علميت و فضل هم مورد تأييد همهء اعضاى مجلس خبرگان
بودند و از طرفى نيز چندين سال در كار اجرايى كشور بوده و از
جهت بينش سياسى و اجتماعى و تقوا و عدالت نيز, كاملاً مورد
تأييد بودند. بنابراين , اكثر قريب به اتفاق اعضاى مجلس خبرگان
با شناختى كه داشتند به ايشان رأى دادند و چه انتخاب مناسب و به
جايى بود كه دشمنان را مأيوس و قلب دوستان را شاد كرد و مورد
پذيرش عموم مردم نيز قرار گرفت . غرض از بيان اين مطلب , اين
بود كه بدانيد داشتن آمادگى بسيار مهم است . بدون آمادگى
نمى توان تصميمات بزرگ گرفت و كارهاى بزرگى انجام داد! اين
كه بگوييم "حالا كه رهبر توسط خبرگان انتخاب شده , ديگر به آن
احتياجى نداريم " حرف درستى نيست . اين مثل آن است كه
بگوييم ارتش و سپاه براى زمان جنگ است و حالا كه جنگى
نيست , پس به سپاهيان و ارتشيان نيازى نيست و هر وقت
جنگ شروع شد, آنها را جمع مى كنيم ! خير ; خبرگان بايد
هميشه در صحنه باشند; هميشه نظارت داشته و از آمادگى لازم

 

 

 

|249|

برخوردار باشند تا در موقع مناسب , بتوانند افراد اصلح را براى
رهبرى برگزينند.»

3. نقش مردم در شكل گيرى مجلس خبرگان

حجةالاسلام والمسلمين محمد سروش محلاتى دومين ناطق
نوبت صبح همايش بود. وى در بحث نقش مردم به دو جنبه
اشاره نمود: «اول اين كه : آراء ملت پشتوانهء قدرت رهبرى
است»كه ظاهراً مسأله اى مورد اتفاق نظر است و جنبه دوم
بحث كه : «آيا اين آراء عمومى در مشروعيت رهبرى هم تأثيرى
دارد يا خير؟»

وى سپس از ديدگاه «قانون اساسى» و «آراء و انديشه هاى
حضرت امام‏ (قدس سره) به سؤال دوم پاسخ داد: «در اصل 5قانون اساسى
مصوب سال 1358آمده بود: «در زمان , غيبت حضرت ولى
عصر(عج ) در جمهورى اسلامى ايران , ولايت امر و امامت امت
بر عهدهء فقيه عادل , با تقوا, آگاه به زمان , شجاع , مدير و مدبرى
است كه اكثريت مردم او را به رهبرى شناخته و پذيرفته باشند.»
بعد در ذيل اصل هست كه : «اگر چنين شخصيتى با اين ويژگى ها
داراى اكثريت آراء مردم نباشد نوبت به شوراى رهبرى مى رسد
كه طبق اصول ديگر قانون اساسى بايد اقدام شود.» ذيل اين اصل
به چه معناست ؟ چرا بايد پذيرفته شدن از سوى اكثريت مردم , در
رديف ديگر شرايط رهبرى مانند عدالت , فقاهت و تدبير قرار
بگيرد؟ آنجا «آيت الله شهيد بهشتى» در مقام تبيين و دفاع از اين
اصل بحث كرد. تفسير ايشان - كه در اينجا به عنوان زبان
قانون گذار مى شناسيم - اين است كه : مركز ثقل حكومت و
رهبرى جامعه با فردى است كه علاوه بر داشتن اين خصوصيات ,
اكثريت مردم نيز او را به رهبرى شناخته و پذيرفته باشند. يعنى ,
مطابق اين تفسير قانون گذار, كسى نمى تواند تحت عنوان فقيه

 

 

|250|

عادلِ باتقواىِ آگاه به زمانِ شجاعِ مدبّر خودش را بر مردم تحميل كند. تحميل مجاز نيست .
اين مردم هستند كه بايد او را به اين صفات شناخته و پذيرفته باشند. بالاتر از اين را «آيت الله
شهيد مطهرى» - در پايان كتاب حماسهء حسينى - در مورد امام معصوم هم مطرح و بحث كرده
است كه اگر اقبال عمومى نباشد نه فقط از جنبهء اينكه قدرتِ تصدى مسؤوليت سلب
مى شود, بلكه از جنبهء ديگرى هم ولايت منتفى است . نه ولايت به معناى نصب , آن نصب
صورت گرفته اما شخصيت منصوب , مجاز نيست كه بدون اتكاء به آراء عمومى متصدى
امور شود.

اما ديدگاه حضرت امام‏ (قدس سره) ايشان مباحثى در مورد ولايت فقيه در كتاب البيع و كتاب
ولايت فقيه دارند و نيز مباحث و اظهارات ديگرى در جاهاى مختلف , كه اينها را بايد
مجموعاًبا همديگر ديد و به يك جمع بندى رسيد. آنچه كه با آغاز انقلاب اسلامى
واوج گيرى آن مطرح بود تأكيد ايشان بر اين بود كه نظام را بر اساس آراء مردم خواهيم
داشت و آنقدر اين جمله در فرمايشات امام تكرار شده , كه نيازى به ذكر موارد ديده
نمى شود.بعد از شكل گيرى نظام جمهورى اسلامى نيز بصراحت در اين باره اظهار
نظرفرموده اند; از جمله 29دى ماه 1366دو سال قبل از رحلتشان كه دبيرخانهء ائمهء جمعه
ازايشان سؤال كردند: «در چه صورت فقيه جامع الشرائط بر جامعه اسلامى ولايت
دارد؟»پاسخ دادند: «ولايت در جميع صور دارد.» على القاعده اين پاسخ بايد كافى تلقى

 

|251|

شودچه انتخابى صورت بگيرد يا نگيرد, چه بيعتى باشد چه نباشد, ولايت در جميع
صوردارد چون نصب است ; ولى ذيل آن اضافه كرده اند: «لكن تولى امور مسلمين و
تشكيل حكومت بستگى دارد به آراء اكثريت مسلمين كه در قانون اساسى هم از آن ياد
شده است و در صدر اسلام تعبير مى شده به بيعت با ولى مسلمين .» برداشتى كه در
مجموع مى توان داشت اين است كه : نفوذ حكم , مترتب شده است بر اينكه ولىّ امر,
منتخب مردم باشد.

سروش محلاتى در پايان سخنانش به ديدگاه هاى «حضرت آيت الله خامنه اى» , «علامه
طباطبايى» , «آيت الله سيستانى» و نيز برخى از بزرگانى كه در شوراى بازنگرى حاضر بودند
به عنوان مؤيد نظريهء فوق اشاره كرد.

4. شرايط و ويژگى هاى اعضاى مجلس خبرگان رهبرى

حجةالاسلام والمسلمين خاتمى سومين سخنرانِ نوبت صبح همايش بود. وى شرايط
لازم براى نمايندگان مجلس خبرگان را اينگونه برشمرد: 1. اشتهار به ديانت , وثوق و
شايستگى اخلاقى (به عبارت بهتر, عدالت ). 2. اجتهاد در حد تجزّى . 3. نداشتن سوابق سوء
سياسى و اجتماعى .

اين عضو مجلس خبرگان با اشاره به تبصره هاى زير, توضيحات بيشترى در اين
خصوص ارائه كرد: «تبصرهء 1- مرجع تشخيصِ دارا بودن شرايط فوق , فقهاى شوراى
نگهبان قانون اساسى مى باشند. در اينجا شبههء دور پيش مى آيد كه از بس تكرار شده شبهه ء
كهنه اى است ! بنده عرض مى كنم اصلاً مقولهء دور در اينجا نيست ; فقهاى شوراى نگهبان در
اين تعيين صلاحيت , منتخب رهبرى نيستند, بلكه در اين تعيين صلاحيت منتخب خبرگانند
و خبرگان هم منتخب مردمند و در حقيقت اين مردمند كه شوراى نگهبان را براى تعيين
صلاحيت انتخاب كرده اند. در نتيجه دو حيث وجود دارد. تبصرهء 2- ضرورت ندارد كه
كانديداها و نمايندگان , ساكن يا متولدِ حوزهء انتخابيه خود باشند. اين هم براى اين است كه
جاروجنجال ناسيوناليستى در انتخابات خبرگان پيش نيايد. چه بسا در يك استانى , كسانى
وجود نداشته باشند كه از عهده امتحان بربيايند. قانون گذار اين را در نظر گرفته است .»

ايشان با اشاره به بحث «ورود متخصصان غيرمجتهد به مجلس خبرگان» گفت : «قانون

 

|252|

اساسى , فقاهت را در تك تك اجزاى خبرگان ديده است . نگاه قانون اساسى به خبرگان نگاه
فقاهتى است . بعد هم در باب شرايط رهبر دارد كه بايد صلاحيت علمى لازم براى افتاء در
ابواب مختلف فقه را داشته باشد. قانون گذار در نظر داشته است كه همهء خبرگان بايد بتوانند
صلاحيت اين آقا براى افتاء در ابواب مختلف فقه را تشخيص بدهند. قانون تفكيك قائل
نشده و نگفته است عده اى از آنها صلاحيت افتاء را تشخيص بدهند. معنايش اين است كه
اين 86نفر بايد همه شان اين صلاحيت را داشته باشند. بنابراين تخصص هاى ديگر اگر باشند
اما نتوانند اين صلاحيت را تشخيص بدهند, طبق قانون اساسى حضورشان در خبرگان غير
قانونى است».

5. مجلس خبرگان و نظارت بر استمرار شرايط رهبرى

آيت الله مقتدايى با تشكر از آيت الله امينى و دست اندركاران همايش , برگزارى اين
گردهم آيى ها را در آستانهء انتخابات خبرگان رهبرى بسيار مفيد و سودمند دانست .

ايشان با استفاده از اصل 111قانون اساسى , مراقبت دائمى بر بقاى صفات لازم براى
رهبرى را وظيفهء دوم و مستمر مجلس خبرگان خواند: «در قانون اساسى يازده وظيفه براى
رهبر تعيين شده و تشخيص اينكه وى براى انجام اين وظايف ناتوان شده است بر عهده ء
خبرگان گذاشته شده است . پس خبرگان نبايد وقتى كه وظيفه شان را انجام دادند و رهبر را
تعيين كردند بگويند وظيفهء ما تمام شد ; بلكه بررسى موضع گيرى هاى رهبر و تشخيص
اينكه توان كارى دارد يا نه و آن صفات هنوز موجود است يا خير با خبرگان است . وظيفه ء
خيلى سنگينى است ; يك مراقبت دائمى .»

عضو مجلس خبرگان رهبرى اضافه كرد: «يكى از شبهاتى كه در ذهن بعضى ها مى آيد
مى گويند ناظر گذاشتن بر رهبر تعضيف وى است ! هيچ وقت تضعيف نيست . خود رهبر اگر
بداند يك ناظر امين دارد و افرادى هستند كه با امانت , با صداقت , با درستى , با دلسوزى و با
رعايت شؤون رهبرى روى كارش نظارت دارند خوشحال مى شود و به كار خودش اعتماد
پيدا مى كند و در تصميم گيرى هايش , قاطع و جدى تر مى شود. مردم هم اعتماد پيدا مى كنند
كه الحمدلله افرادى هستند و نظارت دارند و ما ديگر پشتمان گرم است . به دليل همين اطمينان
متقابل بود كه امام‏ (قدس سره)فرمودند: «مجلس خبرگان تقويت رهبرى است .» همين نظارت ,
بالاترين تقويت و تحكيم شؤون رهبرى است . اگر يك وقت خداى نكرده در نظارت و

 

|253|

مراقبتى كه دارند به اين نتيجه رسيدند كه ولى امر, توان كارى اش را از دست داده , پيرمرد يا
ضعيف شده و نمى تواند كارها را انجام دهد, وظيفهء قانونى خود را اعمال خواهند كرد.»
وى در پايان سخنان خود مواردى از تأكيد و اصرار مقام معظم رهبرى بر وجود دائم اين
نظارت بر ايشان و مجموعه هاى تحت نظرشان را برشمرد و بيان كرد كه معظم له حتى
امكانات لازم را در دفتر خود براى حضور مستمر خبرگان ناظر فراهم كرده اند.

6. ميزگرد با عنوان «وظايف مجلس خبرگان رهبرى»

اولين برنامهء نوبتِ عصر همايش , پس از تلاوت كلام الهى , ميزگردى بود كه با حضور
آقايان «حجةالاسلام والمسلمين دكتر احمد بهشتى» نمايندهء فارس , «حجةالاسلام
والمسلمين عباسى فرد» نمايندهء خوزستان , «حجةالاسلام والمسلمين دكتر نجف لك زايى»
رييس مركز تحقيقات حكومت اسلامى و «حجةالاسلام والمسلمين سيد جواد ورعى»
سردبير مجلهء حكومت اسلامى برگزار شد.

در اين ميزگرد مباحثى همچون «وظايف و عملكرد كميسيون هاى شش گانهء مجلس
خبرگان» , «آيين نامهء مجلس خبرگان» , «تعامل و ارتباط مجلس خبرگان با رسانه ها» , «نحوه ء
احراز صلاحيت نامزدهاى خبرگان» , «نحوهء بررسى اجتهاد كانديداهاى اهل سنت » و
«فعاليت هاى نهادهاى وابسته به مجلس خبرگان ; دبيرخانه , مركز تحقيقات حكومت اسلامى
و مجلهء حكومت اسلامى» مورد بحث و بررسى قرار گرفت . ضمناً كارشناسان حاضر در
ميزگرد به برخى از سؤالات ميهمانان همايش نيز پاسخ گفتند.

7. مبانى حقوقى مجلس خبرگان رهبرى

حجةالاسلام والمسلمين كعبى به عنوان اولين ناطق جلسهء بعدازظهر همايش , به تبيين
مبانى حقوقى مجلس خبرگان پرداخت . وى براى اين كار به اصول قانون اساسى , آيين نامه
اجرايى انتخابات مجلس خبرگان و آيين نامه داخلى مجلس خبرگان و تاريخچهء آن به عنوان
«منابع قانونى شكل گيرى مجلس خبرگان» استناد نمود.

وى با تأكيد بر اينكه كاركرد مجلس خبرگان به لحاظ حقوقى , كاركرد پارلمانى نيست و
نبايد از استعمال لفظ «مجلس» چنين استفاده اى شود, مفصلاً به ذكر روند تاريخى و حقوقى
شكل گيرى مجلس خبرگان پرداخت .

ايشان با اشاره به نوع نگاه امام راحل و مقام معظم رهبرى به اين مجلس , وظايف آن

 

|254|

رابااستناد به قانون اساسى و قوانين عادى در موارد زير
فهرست نمود:

1. تعيين رهبر.

2. بركنار كردن رهبر.

3. تعيين و معرفى رهبر جديد در صورت فوت يا كناره گيرى
و يا عزل رهبر.

4. تغيير و تجديد نظر در قانون مربوط به تعداد, شرايط و
كيفيت انتخاب خبرگان .

5. تصويب ساير مقررات مربوط به وظايف خبرگان .

6. عضويت پنج نفر از اعضاى مجلس خبرگان در شوراى
بازنگرى .

7. تبادل نظر درباره مسائل مربوط به رهبرى ;

7-1 تعيين سياست هاى كلى نظام .

7-2 نظارت بر اجراى سياست هاى كلى نظام .

7-3 حوزهء عزل و نصب هاى رهبرى .

7-4 مديريت و تدبير رهبرى , بويژه در حوزهء بحران ها.

8. تبادل نظر براى يافتن بهترين شيوهء عمل در جهت ايفاى
مسؤوليت خطير رهبرى و پيشنهاد آن به مقام رهبرى .

9. اعلام آمادگى براى مشاوره در امور مربوط به رهبرى , از
طريق كميسيون تحقيق .

10. مساعدت رهبرى در جلوگيرى از نفوذ و دخالت عناصر
نامطلوب در تشكيلات نهاد رهبرى با هماهنگى معظم له .

11. حراست از منصب الهى ولايت فقيه و حفظ آن از هرگونه
خطر, و تلاش كامل براى بهره مندى ملت از اين نعمت
عظيم الهى .

12. تحقيق و تدريس و ترويج انديشه حكومت اسلامى
وولايت فقيه در سطوح مختلف .

 

 

|255|

13. بررسى مسائل مهم داخلى و جهانى مرتبط با وظايف
خبرگان .

8. مبانى فقهى مجلس خبرگان رهبرى

سخنران اختتاميهء دومين همايش استانى خبرگان رهبرى ,
آيت الله يزدى بود. ايشان با ذكر اينكه منظور از مبانى در اين جا,
زيربناهايى است كه بر اساس آنها, اين نظام و اين مجلس با اين
وظايف تأسيس شده است . مقدمتاً به اصولى نظير «اصل عدم
حاكميت» , «ولايت ذات بارى , به عنوان اولين ولايت» , «شأن
دوگانهء انبياء اولوالعزم و پيامبر اكرم» و «ضرورت امامت و
استمرار آن» اشاره نمود.

وى با توضيح نيابت خاص و عام در زمان غيبت صغرى و
كبراى امام عصر (عج ) , منظور از واژهء «حوادث واقعه» در توقيع
شريف را حوادث و وقايع سرنوشت ساز و بزرگ سياسى و
اجتماعى دانست , كه به فرمايش امام عصر (عج ) عنوان «فقها», با
نصب از جانب ايشان , حق ولايت , تصرف در امور مسلمين , اداره ء
جامعه و روشن كردن تكليف مردم در اين حوادث را دارند.

ايشان ضمن ذكر نمونه هاى تاريخى از اِعمال ولايت فقيهان -
همچون تصرفات «سيد رشتى» در اصفهان و فتواى «ميرزاى
شيرازى» بر تحريم تنباكو - نصب فقها و حق حاكميت آنان در
جامعه و ابعاد حكم حكومتى را توضيح داد.

عضو فقهاى شوراى نگهبان به نقش مردم نيز اشاره نمود و
گفت : «اگر مردم نباشند, آن كسى كه حق حكومت دارد, نمى تواند
به وظيفهء خود عمل كند. در ابتداى بعثت , مردم مكه به پيامبر يارى
نرساندند, ايشان هم نتوانستند كارى از پيش ببرند; اما پس از آن
كه كم كم بر تعداد مسلمانان افزوده شد و انسجام پيدا كردند, پيامبر
اكرم‏(ص)قدرت لازم را به دست آوردند و توانستند حكومت

 

 

|256|

تشكيل بدهند. على‏(ع)و امام حسين‏(ع)هم همين گونه بودند. پس نقش مردم , اجرايى كردن
اين حق است . اما در منطق شيعه و منطق علماى ما, حق تصرف بايد از ناحيهء خداوند باشد كه
در علوم اصطلاحى به آن مى گوييم : حكومت ما, حكومت از بالا به پايين است , نه از پايين به
بالا. به عبارت ديگر حكومت ما "خدايى - مردمى " است . ; يعنى اين مردم نيستند كه به اين آقا
مى گويند حق دارى حكومت كنى , بلكه خدا است كه به اين آقا حق حكومت كردن داده است
و مردم هستند كه به او كمك مى كنند تا بتواند اين حق را استيفا كند. پيغمبر اكرم , ائمهء اطهار
وفقها در طول هزار و چهار صد سال گذشته , همين وضعيت را داشته اند. هر يك از فقهاى
ما, هر جا كه بوده اند, به اندازه اى كه مردم از آنها حمايت مى كردند, اِعمال ولايت مى نمودند
و هر جا كه مردم از يارى آنها سرباز مى زدند, قدرت انجام كارى را نداشتند. لذا ما مى گوييم
در زمانى كه فقها بسط يد ندارند, همهء فقها حق اعمال ولايت دارند; هر كدام در حدّ توان
خود ولايت دارند و ولىّ امر هستند و مى توانند در موقوفات و ده ها كار ديگر كه از مسائل
حكومتى است تصرف كنند, و اين اِعمال ولايت به دليل نصب امام زمان است . اما در زمان
بسط يد - مثل حال حاضر كشور ما, كه يك فقيه از ميان ساير فقها انتخاب شده است و نسبت
به ديگران برترى هايى دارد - او حق تقدم پيدا مى كند و ديگران حق دخالت و اعمال
ولايت ندارند.»

پايان بخش سخنان ايشان و برنامهء پايانى دومين همايش استانى خبرگان رهبرى , پاسخ به
پرسش هاى حاضران در تالار همايش بود.

ب ) برنامه هاى جانبى همايش

به منظور استفادهء بهينه از حضور 23نفر از نمايندگان مجلس خبرگان در استان هرمزگان , و
نيز با هدف ارتباط نزديك اين نمايندگان با اقشار مختلف مردم , دبيرخانهء مجلس خبرگان با
همكارى نهادهاى عالى استان و نيز سازمان هايى نظير تبليغات اسلامى و عقيدتى سياسى , بيش از
20برنامهء جانبى را در بندرعباس و دو شهر هم جوارِ آن - ميناب و قشم - تدارك ديد. فهرست اين
برنامه ها كه با استقبال مردم خونگرم بندرعباس و شهرهاى اطراف مواجه شد به قرار زير است :

برنامه هاى چهارشنبه 17خرداد 1385

1. سخنرانى در جمع فرهنگيان - آيت الله امينى نايب رييس مجلس خبرگان و
رييس دبيرخانه .

 

|257|

2. سخنرانى در جمع پرسنل نيروى هوايى - حجةالاسلام والمسلمين فلاحيان
نماينده ءخوزستان .

3. سخنرانى در جمع اساتيد و اعضاى هيأت علمى دانشگاه هاى بندرعباس -
حجةالاسلام والمسلمين دكتر بهشتى نمايندهء فارس .

4. سخنرانى و پرسش و پاسخ در جمع فعالان تشكل هاى غيردولتى - حجةالاسلام
والمسلمين موسوى تبريزى نمايندهء آذربايجان غربى .

5. سخنرانى در مسجد منازل سازمانى نيروى هوايى - آيت الله شفيعى نمايندهء خوزستان .

6. سخنرانى در مسجد منازل سازمانى نيروى دريايى - حجةالاسلام والمسلمين واعظى
نمايندهء زنجان .

7. سخنرانى در جمع نمازگزاران مسجد بزرگ قدس - حجةالاسلام والمسلمين
عباسى فرد نمايندهء خوزستان .

8. سخنرانى و پرسش و پاسخ در جمع معلمان و مربيان آموزش و پرورش - حجةالاسلام
والمسلمين سيد احمد خاتمى نمايندهء كرمان .

9. سخنرانى در جمع پرسنل نيروى دريايى - حجةالاسلام والمسلمين فلاحيان .

برنامه هاى پنج شنبه 18خرداد 1385

1. سخنرانى در صبحگاه نيروى هوايى - آيةالله مقتدايى نمايندهء اصفهان .

2. سخنرانى در تيپ تفنگداران دريايى - حجةالاسلام والمسلمين عباسى فرد.

3. سخنرانى در همايش قرض الحسنهء بانك ملت - حجةالاسلام والمسلمين فلاحيان .

4. سخنرانى در جمع زائران امام زاده سيد مظفر‏(ع)- حجةالاسلام والمسلمين فيضى
نمايندهء آذربايجان شرقى .

5. سخنرانى در جمع نمازگزاران مسجد شهرك توحيد - حجةالاسلام والمسلمين
احمدى نمايندهء كرمانشاه .

6. سخنرانى در جمع نمازگزاران مسجد موسى بن جعفر(ع)- حجةالاسلام والمسلمين
موسوى تبريزى .

7. سخنرانى در جمع نمازگزاران مسجد امام صادق‏(ع)- حجةالاسلام والمسلمين كعبى
نمايندهء خوزستان .

 

|258|

8. سخنرانى در جمع نمازگزاران مسجد بزرگِ «جزيرهء قشم» - حجةالاسلام والمسلمين
محمدى نمايندهء ايلام .

9. سخنرانى در جمع نمازگزاران مسجد منازل سازمانى سپاه - حجةالاسلام والمسلمين
دكتر لك زايى رييس مركز تحقيقات حكومت اسلامى .

10. سخنرانى در جمع نمازگزاران مسجد على بن ابى طالب (ع)- حجةالاسلام
والمسلمين دكتر بهشتى .

11. سخنرانى در جمع نمازگزاران مسجد امام رضا(ع)- حجةالاسلام والمسلمين
مهمان نواز نمايندهء خراسان .

برنامه هاى جمعه 19خرداد 1385

1. سخنرانى در مراسم دعاى ندبهء بندرعباس - حجةالاسلام والمسلمين دكتر بهشتى .

2. سخنرانى در جمع هيأت نظارت بر انتخابات استان هرمزگان - حجةالاسلام
والمسلمين كعبى .

3. سخنرانى پيش از خطبه هاى نماز جمعه شهرستان «ميناب» - حجةالاسلام
والمسلمين فلاحيان .

4. سخنرانى پيش از خطبه هاى نمازجمعهء شيعيان «جزيرهء قشم» - حجةالاسلام
والمسلمين محمدى .

5. سخنرانى در جمع نمازگران اهل سنت «جزيرهء قشم» - حجةالاسلام
والمسلمين محمدى .

تعداد نمایش : 2110 <<بازگشت
 

 فهرست مجلات فصلنامه حکومت اسلامی بصورت فایلهای PDF

 

 

 فهرست کتاب ها 

 

 

درس خارج
«فقه نظام سیاسی اسلام»
استاد: حضرت آیت‌الله محسن اراكی دام‌عزه

         کلیه حقوق برای مرکز تحقیقات علمی دبیرخانه خبرگان مجلس محفوظ است.

صفحه اصلی|اخبار|راهنمای تنظیم و ارسال مقالات|کتاب ها|فصلنامه|درباره ما